دوره 9، شماره 17 - ( بهار و تابستان 1397 )                   جلد 9 شماره 17 صفحات 82-95 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


دانشگاه محقق اردبیلی ، دانشکده علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
چکیده:   (389 مشاهده)

     سیل یک رویداد سریع و مخرب است که هر ساله در نقاط مختلف جهان و کشور باعث بروز خسارات جانی و مالی محسوس و نامحسوس فراوان می‌شود. این تحقیق با هدف ارزیابی روند و تغییرات زمانی و مکانی ضریب سیلابی در رودخانه‌های استان اردبیل، با استفاده از دبی روزانه 22 ایستگاه‌ هیدرومتری در طول یک دوره 21 ساله، بین سال‌های (1369 تا 1390) انجام گرفت. ابتدا مقادیر ضریب جریان سیلابی با برآورد و کم نمودن جریان پایه به روش حداقل محلی محاسبه شد. روند تغییرات زمانی ضریب جریان سیلابی در ایستگاه‌های هیدرومتری با استفاده از آزمون ناپارامتری منکندال تعیین شد. سپس دوره آماری موجود به دوره‌های 5 ساله تقسیم شد و تغییرات مقادیر ضریب جریان سیلابی در دوره‎‌های مختلف مورد تحلیل قرار گرفت. هم‌چنین وجود تفاوت در بین مقادیر ضریب سیلابی دوره‌های مختلف با استفاده از آزمون آماری کروسکال والیس
(Kruskal-Wallis) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج آزمون آماری تفاوت معنی‌دار (p<0.05)، را در بین مقادیر ضریب سیلابی در دوره‌های مختلف نشان داد. تغییرات ضریب جریان سیلابی حاکی از وجود تشابه الگوی تغییرات مکانی در دوره‌های مختلف بود و بیش‌ترین تغییرات متغیر مذکور در دوره‌ مطالعاتی مربوط به محدوده‌های شمال و شمال‌‌ شرقی و غرب استان می‌باشد. بیش‌ترین ضریب سیلابی مربوط به ایستگاه اکبرداوود به میزان 8/0 که در پنج سال اخیر، مشاهده شد. بر‌اساس نتایج تحلیل روند، از مجموع 22 ایستگاه مورد مطالعه در استان اردبیل، 6 ایستگاه‌ روند افزایشی و یک ایستگاه روند کاهشی را در داده‌های ضریب سیلابی نشان دادند و در بقیه ایستگاه‌ها روند افزایشی معنی‌دار نبوده است. روند افزایشی در مقادیر ضریب سیلابی می‌تواند در اثر افزایش بارش و یا ناشی از تغییر کاربری اراضی و افزایش شدت بهره‌برداری از مراتع باشد که باعث افزایش توان تولید رواناب به‌صورت جریان سطحی و در نتیجه افزایش در روند ضریب سیلابی در آمار ایستگاه‌های مورد مطالعه شده است.
 
 

متن کامل [PDF 3833 kb]   (213 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: بلايای طبيعی (سيل، خشکسالی و حرکت های توده ای)
دریافت: ۱۳۹۵/۲/۲۵ | ویرایش نهایی: ۱۳۹۷/۷/۳ | پذیرش: ۱۳۹۵/۱۱/۶ | انتشار: ۱۳۹۷/۷/۴