دوره 8، شماره 16 - ( پاییز و زمستان 1396 )                   جلد 8 شماره 16 صفحات 241-258 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


چکیده:   (698 مشاهده)

در سال­های اخیر روش­های مختلف برای تعیین الگوی بهینه بهره­برداری از منابع آب و خاک به کار رفته است. با توجه به اهمیت منابع طبیعی، مدیریت حوزه آبخیز از طریق اصلاح کاربری اراضی و استفاده صحیح از زمین ضروری است. امّا برنامه­ریزی خطی تک­هدفه یک روش کارا در این مورد محسوب نمی­شود. در این تحقیق روش چندهدفه برنامه­ریزی آرمانی به کار رفته و مدل­های بهینه استفاده از زمین در حوزه آبخیز چلگرد ارائه گردیده است. روش پیشنهادی مبتنی بر تعیین مساحت بهینه در کاربری­های مختلف شمامل کشت دیم، مرتع، کشت آبی، باغات و بیشه­ها و همچنین موقعیت مکانی بهینه آنها می­باشد. در تحقیق حاضر دو مدل ارائه شده است. در این مدل­ها حداکثر سود و حداقل فرسایش خاک به ترتیب در اولویت می­باشند. همچنین محدودیت­های مدل­های فوق منابع تولید شامل آب و زمین و همچنین مسائل اقتصادی و اجتماعی است. نتایج به دست آمده نشان می­دهد که روش ارائه شده روشی کارآمد در بهینه­سازی کاربری اراضی و توسعه پایدار منطقه بوده و می­تواند موجب افزایش سود تا 97% و کاهش فرسایش تا 12% شود. همچنین نتایج نشان داد که در شرایط بهینه و در مدل 1، سطح اختصاص یافته به اراضی کشت دیم 33 درصد کاهش و سطح اراضی مرتعی، کشت آبی، باغات و بیشه­ها به ترتیب 0، 9، 906 و 82 درصد افزایش و در مدل 2، سطح اختصاص یافته به اراضی کشت دیم 54 درصد کاهش و سطح اراضی مرتعی، کشت آبی، باغات و بیشه­ها به ترتیب 1، 9، 906 و 82 درصد افزایش می­یابد.

متن کامل [PDF 3469 kb]   (497 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۶/۱۲/۵ | پذیرش: ۱۳۹۶/۱۲/۵ | انتشار: ۱۳۹۶/۱۲/۵

فهرست منابع
1. Abubakar, A.M., N.G. Efron and O.A. Joseph. 2012. Remote sensing and GIS based predictive model for desertification early warning in north eastern Nigeria, NED University Journal of Research, V: IX, No: 1, 1-14.
2. Alansi, A.W., M.S.M. Amin, G. Abdul Halim, H.Z.M. Shafri, A.M. Thamer, A.R.M Waleed, et al. 2009. The effect of development and land use change on rainfall-runoff and runoff-sediment relationships under humid tropical condition: case study of Bernam watershed Malaysia, European Journal of Scientific research, 31: 88-105.
3. Arkhi, S., S. Yoosefi and Gh. Rostamizad. 2013. Survey the effect of land use optimization in decreasing erosion and sedimentation of Chamgardlan dam watershed using GIS, Geography and Territorial Spatial Arrangement, 6: 75-84 (In Persian).
4. Benjamin M. 2001. Land Use Conflicts Resolution in a Fragile Ecosystem Using Multi-Criteria Evaluation (MCE) and a GIS-Based Decision Support System (DSS), International Conference on Spatial Information for Sustainable Development, Nairobi, Kenya, 11 pp.
5. Chamheydar, H., D. Nhkkami, A. Pazira and M. Ghafouri. 2011. Soil loss minimization through land use optimization. World Applied science Journal, 12: 76-82.
6. Daliri, F., H.S. Seraji and M. Kholghi. 1388. Watershed system planning and management using optimization model (Case study: Gharmabdasht Watershed), Journal of Range and Watershed Management, Iranian Journal of Natural Resources, 62(2): 247-256 (In Persian).
7. Eastman, J.R., T. James, A. Weigen, A. Peter and K. Kyem. 1995. Raster Procedures for Multi-Criteria/Multi-objective Decisions, Photogrammetric Engineering & Remote Sensing, 61(5): 539-547.
8. FAO. 1976. A Framework for Land Evaluation, Soils Bulletin 32, Rome.
9. FAO. 1983. Guidelines: Land Evaluation for Rainfed Agriculture, Soils Bulletin 52, Rome.
10. FAO. 1984. Land Evaluation for Forestry, Forestry Paper 48, Rome.
11. FAO. 1985. Guidelines: Land Evaluation for Irrigated Agriculture, Soils Bulletin 55, Rome.
12. FAO. 1990. Guidelines: Land Evaluation for Extensive Grazing, Soils Bulletin 58, Rome.
13. FAO. 1992. Guidelines for land use planning. Prepared by the Interdepartmental Working Group on Land Use Planning, Soils Bulletin 66, Rome.
14. Fooks J.R. and K.D. Messer. 2012. Maximizing conservation and in-kind cost share: Applying Goal Programming to forest protection, Journal of Forest Economics, 18: 207-217. [DOI:10.1016/j.jfe.2012.04.001]
15. Ignizio, J.P. and C. Romero. 2003. Goal Programming, Resource Management Associates, Technical University of Madrid, pp: 489-500.
16. Jain, S.K., V.P. Singh, V. Kumar, R. Kumar, R.D. Singh and K.D. Sharma. 2009. Multiobjective fuzzy and deterministic goal programming for optimal irrigation planning, international conference, water, environment, energy and society (WEES), New Delhi, pp: 12-16.
17. Justesen, P.D. 2009. Multi‌-‌Objective Optimization using evolutionary algorithms, Department of Computer Science, University of Denmark,Progress report, 36 pp.
18. Li, X. 2007. A suitable land allocation model with the integration of remote sensing and GIS-a case study in Dongguan, Guangzhou institute of geography, 26 pp.
19. Memarian, H., S.K. Balasundram, K.C. Abbaspour, J.B. Talib, C.T.B. Sung and A.M. Sood. 2015. Integration of analytic hierarchy process and weighted goal programming for land use optimization at the watershed scale, Turkish Journal of Engineering and Environmental Sciences, 38(2): 139-158.
20. MohseniSaravi, M., M. Farzanegan, M. Koupahi and M. Kholghi. 2003. Optimum utilization pattern of watershed resources using goal programming, Iranian Journal of Natural Resources, 1(2): 3-16 (In Persian).
21. Pajoohesh, M., M. Gorji, M. Taheri, F. Sarmadiyan, J. Mohamadi and H. Samadi. 2012. Effect of land use on sediment yield using GIS in Zayandehrood upstream basin, Iran water research Journal, 5(8): 143-152 (In Persian).
22. Pishdad Salmanabad, L., A. Najafinejad and A. Salmanmahini. 2008. Survey the effects of land use change on soil erosion in Cheraghveise watershed. Journal of Agricultural Sciences and Natural Resources, 5(1): 141-149 (In Persian).
23. Rahmani, N., K. Shahedi, K.Soleimani and M. Miryaghoubzadeh. 2016. Evaluation of the Land use Change Impact on Hydrologic Characteristics (Case Study: Kasilian Watershed), Journal of Watershed Management Research, 7(13): 23-32 (In Persian).
24. Rockstrom, J. and L. Karlberg. 2010. Managing Water in Rain-fed Agriculture- The need for a paradigm shift, Agricultural Water Management, 97(4): 543-550. [DOI:10.1016/j.agwat.2009.09.009]
25. Rezayi, J. and M.M. Davoodi. 2008. Multi-Objective optimization using evolutionary algorithm, Pelk press, Tehran, 611 pp.
26. Romero, C. 1991. Handbook of Critical issues in Goal Programming, university of Cordoba, Pergamon press, Spain. 123 pp.
27. Sadeghi, S.H.R., K.H. Jalili and D. Nikkami. 2009. Land use optimization in watershed scale. Land Use Policy, 26: 186-193. [DOI:10.1016/j.landusepol.2008.02.007]
28. Sadoddin, A., E. Alvandi and V. Berdi Sheikh. 2015. Developing a Decision Support System for Participatory and Integrated Management of the Chel-Chai Watershed, Golestan Province, Journal of Watershed Management Research, 6(11): 124-136 (In Persian).
29. Shanani Hoveyzeh, S.M. and H. Zarei. 2016. Investigation of land use changes during the past two last decades (Case Study: Abolabas Basin), Journal of Watershed Management Research, 7(14): 237-244.
30. Shaygan, M., A. Alimohammadi, A. Mansourian, Z. Shams Govara and S.M. Kalami. 2014. Spatial multi-objective optimization approach for land use allocation using NSGA-II, Journal of Selected Topics in Applied Earth Observations and Remote Sensing, 7(3): 906-916. [DOI:10.1109/JSTARS.2013.2280697]
31. Singh, A.K. and J.P. Singh. 1999. Production and Benefit Maximization through Optimal Crop Planning: a Case Study of Mahi Command, Indian, Journal of Soil Conservation, 27(2): 157-152.
32. Soleimani, L., A. Haghizadeh and H. Zeinivand. 2016. The determination of the best models to estimate the infiltration in various land uses for optimum management of watersheds, Journal of Watershed Management Research, 7(13): 33-41.
33. Steuer, R.E. 1985. Multiple criteria optimization: theory, computation, and application, John Wiley&Sons, New York, chapter 10, pp: 282-303.
34. Tiwari, R.N., S. Dharmar and J.R. Rao. 1986. Priority structure in fuzzy goal programming, Fuzzy Sets and Systems, V: 19, 251-259. [DOI:10.1016/0165-0114(86)90054-0]