fa ارزیابی تأثیر عملیات آبخیزداری بر آبنمود سیل با استفاده از مدل HEC-HMS (مطالعه موردی: حوزه آبخیز گوش و بهره) تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong>کمی کردن تأثیر پروژه&shy;های آبخیزداری در سطح حوزه‌ها، اولین گام در ارزیابی اثربخشی این اقدامات می&shy;باشد. مسئله مهم در ارزیابی، انتخاب شاخص&shy; مناسب برای ارزیابی است که برپایه نوع پروژه، روش ارزیابی، دقت مورد نیاز و داده&shy;های در دسترس تعیین می&shy;شود. از سال 1375 اجرای طرح&shy;های آبخیزداری در حوزه آبخیز گوش و بهره در استان خراسان رضوی، آغاز شده است. در این مطالعه با توجه به اهمیت ارزیابی اثربخشی اقدامات آبخیزداری، از شاخص&shy;های دبی اوج سیلاب و حجم جریان استفاده شده است. اطلاعات مورد نیاز این تحقیق شامل موقعیت و مشخصات سازه&shy;ها در آبراهه&shy;های اصلی و مقاطع روندیابی و اطلاعات پایه، با انجام بازدیدهای میدانی و مطالعات کتابخانه&shy;ای جمع&shy;آوری شده است. سپس برای کمی کردن تأثیر این اقدامات از شبیه&shy;سازی جریان با مدل </strong><strong><span dir="LTR">HEC-HMS</span></strong><strong> استفاده شد. نتایج نشان داد که انجام عملیات بیولوژیکی و مکانیکی باعث کاهش مقدار دبی اوج سیلاب تا 21/36 درصد و کاهش حجم سیلاب تا 78/34 درصد در دوره بازگشت&shy;های مختلف می&shy;شوند و همچنین با افزایش دوره بازگشت، تأثیر اقدامات آبخیزداری بر دبی اوج و حجم سیلاب کاهش می&shy;یابد. با انجام این تحقیق تأثیر اقدامات آبخیزداری بر دبی اوج و حجم سیلاب حوزه آبخیز گوش و بهره مثبت ارزیابی شد.</strong></p> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Quantifying the effects of watershed management projects is a first step in the evaluation of their efficiency. Selecting suitable index for evaluation is an important concern in an evaluation process and is determined on the basis of project type, evaluation method, required accuracy, and available data. Watershed management projects have been initiated in Goosh-Bahreh Watershed, Khorasan Razavi province, since 1993. Considering the importance of watershed management projects evaluation, peak flood discharge and flow volume were adopted as suitable indices. Field surveys and available recorded documents were used to provide required data and information on locations and specifications of the projects which are built on the main streams. To quantify the effects of the projects, river flow was simulated by using HEC-HMS model. The results showed that biological and mechanical projects lead to a decrease of 36.21% and 34.78% in peak discharge and flood volume at different return periods, respectively and the effect of watershed management projects on the peak discharge and flood volume decreases as return period increases. This research showed positive effects of watershed management projects on flood discharge and flood volume in the Goosh-Bahreh Watershed.</p> <p></p> ارزیابی اقدامات آبخیزداری, مدل HEC-HMS, حوزه آبخیز گوش و بهره, روندیابی, سیلاب Assessment of Watershed Management Projects, Flood, Goosh-Bahreh Watershed, HEC-HMS model, Routing 71 60 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-126&slc_lang=fa&sid=1 مه روز نورعلی 10031947532846003893 10031947532846003893 Yes بیژن قهرمان 10031947532846003894 10031947532846003894 No