fa نقش حساسیت به فرسایش سازندهای زمین شناسی در فرسایش و تولید رسوب (مطالعه موردی: زیرحوزه های رودخانه دویرج استان ایلام) تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong>در بررسی</strong><strong>&shy;</strong><strong>های</strong> <strong>مربوط</strong> <strong>به</strong> <strong>فرسایش</strong> <strong>و</strong> <strong>حفاظت</strong> <strong>خاک</strong> <strong>ویژگی</strong><strong>&shy;</strong><strong>های</strong> <strong>زمین</strong><strong>&shy;</strong><strong>شناسی</strong> <strong>و لیتولوژیکی</strong> <strong>حوزه</strong> <strong>با</strong> <strong>توجه</strong> <strong>به</strong> <strong>تأثیرات</strong> <strong>آن</strong><strong>&shy;</strong><strong>ها</strong> <strong>در فرسایش و تولید رسوب</strong> <strong>از</strong> <strong>اهمیت</strong> <strong>خاصی</strong> <strong>برخوردار</strong> <strong>است</strong><strong>. </strong><strong>فرسایش و </strong><strong>تولید</strong><strong> رسوب</strong> <strong>به عواملی زیادی مرتبط است که مهم&shy;ترین آنها فرسایش&shy;پذیری سازندهای زمین&shy;شناسی به فرسایش می&shy;باشد. در این مطالعه به مقایسه فرسایش&shy;پذیری سازندهای دو زیرحوزه رودخانه دویرج استان ایلام و نقش آنها در </strong><strong>فرسایش و</strong><strong> تولید</strong><strong> رسوب</strong> <strong>پرداخته شده است. در خروجی این زیرحوزه&shy;ها میزان رواناب و بار معلق اندازه&shy;گیری و سپس با استفاده از معادله نسبت تحویل رسوب، مقدار فرسایش هر زیرحوزه محاسبه گردید. در ادامه برای بررسی میزان فرسایش&shy;پذیری سازندهای زمین&shy;شناسی از روش فیض&shy;نیا استفاده شده است. نتایج نشان می&shy;دهد که حساسیت واحدهای زمین&shy;شناسی به فرسایش نقش به&shy;سزایی در تولید </strong><strong>رسوب</strong> <strong>دارد به طوری&shy;که در این تحقیق </strong><strong>میزان حجم رسوب</strong> <strong>حوزه 1 بیش از 5/2 برابر حوزه 2 می&shy;باشد. علت تفاوت این است که در </strong><strong>زیرحوزه شماره یک، 4/92 درصد از سازندهای زمین&shy;شناسی در طبقه حساس به فرسایش و 45/7 درصد آن در طبقه متوسط به فرسایش قرار دارند، اما در زیرحوزه شماره دو، 01/65 درصد حوزه از سازندهای حساس به فرسایش و 99/34 درصد آن در طبقه متوسط به فرسایش می&shy;باشند. در مرحله بعد با استفاده از رابطه تجربی </strong><strong>در زیرحوزه یک، سازند گچساران با مساحت </strong><strong>6304</strong> <strong>هکتار و فراوانی </strong><strong>09/82 درصد و در زیرحوزه دو، این سازند </strong><strong>با مساحت 86/2166 هکتار و فراوانی </strong><strong>07/49 درصد بیش&shy;ترین وسعت را دارد. بالا بودن فرسایش و تولید رسوب زیرحوزه 1 نسبت به زیرحوزه 2 به دلیل وجود سازندهای حساس به فرسایش به ویژه سازند گچساران بوده که بیش&shy;ترین وسعت حوزه را به خود اختصاص داده است.</strong></p> <p>Studies related to erosion and soil conservation of litho logical and geological characteristics of catchments have particular importance, Due to their effects. Erosion and sediment production are related to many factors, in which, the sensitivity of geological formation to erosion is the most important parameter. In this study, formations sensitivity to erosion in two sub-basins of Doviraj River located in Ilam Province is compared and their role in erosion and sediment yield has been investigated. In order to study the sensitivity of geological formations the Faiznia (1996) method is used<span dir="RTL">.</span> Results showed that the erodibility of the geological formations has a significant role in the erosion and sediment production, so that, the erosion and sediment yield of the first catchment is 2.5 times as much as the second catchment, because 92.4%of the sub-basin 1, is classified as sensitive to erosion and 7.45% the average class of sensitivity, but in the sub-basin 2, the above amounts are 65.01% and 34.99<span dir="RTL">%</span> respectively. Also, in the sub-basin 1, the Gachsaran formation which covers 6304 hectares (82.09% of the catchment) has the highest frequency and the above figure in the sub-basin 2, is 2166.86 hectares (49.07% of the catchment). Higher erosion and sediment yield of the sub-basin 1 compared to the sub-basin 2 is due to the existence of sensitive formation to erosion, especially Gachsaran formation which has the highest frequency in the study area.</p> <p></p> فرسایش, رسوب, سازندهای زمین شناسی, روش فیض نیا, دویرج Doviraj, Erosion, Feyznia Method, Geological Formations, Sediment 208 193 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-138&slc_lang=fa&sid=1 حسن فتحی زاد 10031947532846003917 10031947532846003917 No حاجی کریمی 10031947532846003918 10031947532846003918 Yes محسن توکلی 10031947532846003919 10031947532846003919 No