fa شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر عدم مشارکت جوامع روستایی در طرح‌های آبخیزداری حوزه آبخیز نیریج مديريت حوزه های آبخيز مديريت حوزه های آبخيز پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp; <span style="font-size:11px;">مشارکت مردم در پروژه&shy; های توسعه آبخیز، سبب کاهش هزینه &shy;های اجرایی</span></span></span></strong><span style="font-size:11px;"> <strong>و اجرای موثرتر پروژه‌های اجرایی می‌شود. عوامل متعددی می‌توانند باعث عدم مشارکت مردمی در طرح‌های آبخیزداری گردند که هدف از پژوهش حاضر شناسایی، طبقه‌بندی و نیز اولویت‌بندی آنها در حوزه نیریج از دیدگاه آبخیزنشینان و کارشناسان است. بدین‌منظور ابتدا این عوامل بر اساس مرور منابع، پرسش از کارشناسان و نیز مراجعه به منطقه و مصاحبه حضوری با ساکنان و بهره‌برداران منطقه مشخص و طبقه&shy;بندی شد. در مرحله بعد، پرسش&shy;نامه&shy; های دو به دو زوجی و لیکرت به‌عنوان ابزار اندازه‌گیری تهیه و روایی پرسش‌نامه‌ها مبتنی&shy;بر نظرات خبرگان تایید شد. در نهایت پس از تعیین حجم نمونه توسط فرمول کوکران و تکمیل پرسش‌نامه‌ها، با کاربرد فرآیند تحلیل سلسله مراتبی فازی</strong> <strong>و نیز آزمون فریدمن، شاخص‌ها و زیرشاخص&shy;های موثر بر عدم مشارکت پایدار مردمی در طرح‌های آبخیزداری حوزه نیریج اولویت‌بندی شد. نتایج نشان داد که در حوزه نیریج از منظر خبرگان و مردم، شاخص‌های مدیریتی و اقتصادی نقش بیشتری را در عدم مشارکت مردم نسبت به شاخص‌های اجتماعی و آموزشی و ترویجی دارند. نتایج رتبه‌بندی زیرشاخص&shy;ها حاکی از تفاوت اهمیت زیرشاخص‌ها داشته و علاوه &shy;بر آن، میزان اهمیت زیرشاخص‌ها نیز از منظر دو گروه کارشناسان و جوامع محلی، مورد اختلاف است. از منظر کارشناسان، زیرشاخص‌های &quot;عدم تخصیص کامل اعتبارات اجرایی در زمان مقرر&quot; و &quot;اختلافات محلی و قومی&quot; به&shy; ترتیب بیشینه و کمینه اهمیت را دارند در حالی‌که جوامع محلی زیرشاخص‌های &quot;عدم نظرخواهی از ذینفعان در مراحل طراحی و تدوین پروژه‌ها&quot; و &quot;عدم اعتماد نسبت به نتایج پروژه‌ها&quot; را دارای بیشترین و کمترین رتبه معرفی نموده‌اند. نتیجه کلی اینکه نظرسنجی از جوامع محلی، تمرکززدایی قدرت تصمیم‌گیری، فعالیت سمن‌ها و آموزش بهره‌برداران به&shy;همراه عواملی چون اجرای پروژه&shy; های چندمنظوره و درنظرداشتن منافع آبخیزنشینان می‌تواند زمینه‌ساز اعتماد و جلب مشارکت فعال مردم در پروژه‌های آبخیزداری حوزه گردد.</strong></span></div> <div style="text-align: justify;">Peoples&rsquo; participation in watershed development projects, in addition to reducing operating costs, can lead to more effective project implementation. Various factors causes the lack of public participation in watershed development projects. The purpose of this study was to identify, classify and prioritize these factors based on local people as well as experts viewpoints in Niarij watershed of Qazvin province. So first, these factors were identified and categorized based on the previous studies, interviews with experts, and residents and stakeholders of the watershed. Then,&nbsp; pairwise comparisons and likert questionnaires were prepared as a measuring tool and the validity of the questionnaires was confirmed based on the opinions of the experts. In the next step, the sample size was determined by Cochran formula and the questionnaires were completed. Finally, the indicators and sub-indicators which preventing the participation of the people were prioritized using Fuzzy Analytical Hierarchy Process and Friedman Test. The results showed that, from the perspective of both groups of experts and peoples, management and economic indicators have a greater role in preventing people participation in relation to social and educational indicators. The results were also indicated some differences in the importance of the sub-indices from the perspective of the two groups. From the experts&#39; perspective, &quot;lack of full allocation of operating funds on time&quot; and &quot;local and tribal disputes&quot; are the most and least important, respectively. But from the local communities point of view, the sub-indices &quot; lack of stakeholders consultation in the design and development of projects&quot; and &quot;mistrust about the benefits of projects &quot; are ranked as the most and least important, respectively. The overall conclusion is that factors such as stakeholder consultation, decentralization of decision-making from the headquarters, NGOs activities and training of local communities along with the considering the benefits of stakeholders, and multi-purpose projects can provide the basis for local peoples&rsquo; trust and will result in participation of people in the watershed development projects.</div> &nbsp; آزمون فرید من, آزمون های ناپارامتریک, تحلیل سلسله مراتبی فازی, تصمیم گیری چندمعیاره Friedman test, Fuzzy hierarchy analysis, Multi-criteria decision making, Non-parametric tests 121 131 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-547-6&slc_lang=fa&sid=1 Jamal Mosaffaie جمال مصفایی jamalmosaffaie@yahoo.com 100319475328460010041 100319475328460010041 Yes Soil Conservation and Watershed Management Research Institute (SCWMRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Amin Salehpour Jam امین صالح پور جم aminpourjam@yahoo.com 100319475328460010042 100319475328460010042 No Soil Conservation and Watershed Management Research Institute (SCWMRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران mohammad Jafar Soltani محمدجعفر سلطانی soheilsoltani@yahoo.com 100319475328460010043 100319475328460010043 No Soil Conservation and Watershed Management Research Institute (SCWMRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران