fa اثر بنتونیت و پساب فاضلاب شهری بر برخی ویژگی های خاک و گیاه یونجه و شبدر تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><br> <span style="font-size:11px;"><strong>ایران یکی از کشورهای خاورمیانه است که با کمبود منابع آب تجدیدشونده مواجه است. به‌عنوان یکی از سیاست</strong><strong><span style="font-family:Cambria,serif;">‌</span></strong><strong>های اقتصادی- اجتماعی دولت بر استفاده بهینه از منابع تجدیدپذیر، به‌ویژه استفاده مجدد از فاضلاب‌های انسانی و صنعتی تصفیه شده تأکید شده است. از عوامل محدودکننده استفاده از این پساب&shy;ها وجود عناصر سنگین در آن‌ها می‌باشد. از این‌رو اصلاح خاک برای کاهش این آلودگی یا غیرمتحرک‌سازی فلزات سنگین از اهمیت به‌سزایی برخوردار است. تحقیق حاضر به بررسی اثر اصلاح‌کننده بنتونیت بر غلظت عناصر موجود در خاک تحت کشت یونجه و شبدر از طریق آبیاری با فاضلاب شهری تصفیه شده پرداخته است. در این بررسی عناصر ضروری و سمّی موجود در خاک با رقّت‌های مختلف پساب (0%، 25%، 50%، 75% و 100%) بررسی شد. همچنین به‌دلیل وجود مقادیر فلزات سنگین در پساب فاضلاب از اصلاح‌کننده بنتونیت به‌عنوان تثبیت‌کننده عناصر سنگین در خاک در دو سطح 1% و 3% استفاده گردید. نتایج نشان داد که تیمار %100 پساب-%3 بنتونیت به‌طور معنی‌داری بیشترین مقدار کربن آلی، ماده آلی، آهک، </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">pH</span></span></strong> <strong>و </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">EC</span></span></strong> <strong>خاک را رقم زده است </strong><strong>(</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">p<0.05</span></span></strong><strong>)</strong><strong>. همچنین افزایش سطح کاربرد پساب به‌طور معنی‌داری سبب افزایش غلظت عناصر ضروری </strong><strong>(</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">NPK</span></span></strong><strong>)</strong><strong> در خاک شده است. از طرفی کاربرد سطح %3 بنتونیت نیز منجر به کاهش معنی‌دار فلزات سرب و کادمیم در خاک شده است. به‌طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که کاربرد تیمار مناسب فاضلاب می‌تواند به عنوان یک منبع بالقوه آب برای افزایش رشد و عملکرد گیاه و همچنین کاربرد بنتونیت به‌عنوان یک عامل غیرمتحرک‌سازی فلزات سنگین موجود در فاضلاب در روش‌های تولید علوفه مورد استفاده قرار گیرند.</strong></span></div> <div style="text-align: justify;">Iran is one of the countries in the Middle East that is facing a shortage of renewable water resources. As one of the government&#39;s socio-economic policies, the emphasis has been on the optimal use of renewable resources, in particular refined human and industrial wastewater. One of the limiting factors of using these wastewater is the presence of heavy metals in them. Therefore, soil remediation is important to reduce this pollution or to deactivate heavy metals. &nbsp;This study was conducted to investigate the effect of bentonite modification on soil elements concentration irrigated with municipal wastewater under cultivation of Alfalfa and clover in a completely randomized design. In this study, essential and toxic elements of the plant, soil properties and elements in soil under different effluent ratios (0%, 25%, 50%, 75% and 100%) were investigated. Also, due to the presence of heavy metals in wastewater, bentonite modifier was used as immobilizer of heavy metals in soil at two levels of 1% and 3%. The results showed that 100% effluent-3% bentonite treatment had the highest amount of soil organic carbon, organic matter, lime, pH and EC for both alfalfa and clover species (p<0.05). Also, increasing the level of effluent application significantly increased the concentration of essential elements (NPK) in soil and plants. On the other hand, application of 3% bentonite resulted in a significant decrease in the toxicity of lead and cadmium in plants and soils. In general, it can be concluded that application of proper wastewater treatment can be used as a potential source of water to enhance plant growth and yield, as well as the use of bentonite as an immobilizing agent of heavy metals in wastewater in forage production methods.<br> &nbsp;</div> بنتونیت, پساب, جوانه‌زنی, عملکرد گیاه, فلز سنگین Bentonite, Germination, Heavy metal, Plant productivity, Wastewater 191 201 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-1662-1&slc_lang=fa&sid=1 atefeh khanlari عاطفه خانلری atefehkhanlari@yahoo.com 100319475328460010880 100319475328460010880 No Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Iran reza tamartash رضا تمرتاش reza_tamartash@yahoo.com 100319475328460010881 100319475328460010881 Yes Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Iran kaka shahedi کاکا شاهدی kaka.shahedi@gmail.com 100319475328460010882 100319475328460010882 No Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Iran mohammadreza tatian محمدرضا طاطیان mr_t979@yahoo.com 100319475328460010883 100319475328460010883 No Faculty of Natural Resources, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Iran