fa راهبردهای مدیریتی کاهش پیامدهای مخاطرات سیل با روش تحلیلی SWOT (مطالعه موردی: دشت همدان-بهار) بلايای طبيعی (سيل، خشکسالی و حرکت های توده ای) بلايای طبيعی (سيل، خشکسالی و حرکت های توده ای) پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong><span style="color:black;">&nbsp;&nbsp;&nbsp; بهره‌وری نامناسب و بیش از ظرفیت اراضی در بسیاری از حوزه‌های آبخیز و دشت‌های کشور، موجب افزایش پتانسیل سیل‌خیزی شده است. لذا کاهش آسیب‌های ناشی از وقوع سیلاب با مشارکت هم‌زمان سیاست‌گذاران و مردم به‌عنوان ذی‌نفعان اصلی در تصمیم‌گیری‌ها، برنامه‌ریزی‌ها، مدیریت بلندمدت و آینده‌نگری در تصمیمات اجتناب ناپذیر است. در پژوهش حاضر از روش مدل تحلیلی </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">SWOT</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> جهت ارائه راه‌کارهایی در راستای کاهش پتانسیل سیل‌خیزی و مخاطرات سیل در دشت همدان - بهار استان همدان در حوزه سیمینه‌رود استفاده شد. برای این‌منظور نقاط قوت، ضعف، فرصت، تهدید به‌روش بارش فکری مشخص گردیده و ارزش نسبی و نهایی هر یک از عوامل ماتریس ارزیابی مدل </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">SWOT</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">، برای تشخیص راهبرد کاهش پیامدهای مخاطرات سیل بررسی و تعیین گردید. ارزش نهایی ماتریس تمامی عوامل </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">SWOT</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> معادل 4/47 بود که بیان‌گر غالب بودن نقاط قوت بر نقاط ضعف است. هم‌چنین ارزش نهایی عوامل بیرونی و درونی به‌ترتیب 2/51 و 1/96 به‌دست آمد که نشان‌دهنده بیشتر بودن تعداد فرصت‌ها نسبت به تهدیدها است. این شرایط بیان‌گر استقرار راهبرد محافظه‌کارانه (</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">WO</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">) در دشت همدان-بهار و استفاده از فرصت‌های موجود با هدف کاهش نقاط ضعف است. در نهایت دو راه‌کار نظارت بر ساخت و ساز حاشیه رودخانه‌ها و به‌کارگیری نظرات کارشناسی در اجرای قوانین مدیریت اراضی حاشیه رودخانه‌ها و آبخیز با وزن 0/761 رتبه نخست در کاهش پتانسیل سیل‌گیری دشت و کاهش مخاطرات سیل را به خود اختصاص داد. </span></strong></span><span style="font-size:11px;"><strong><span style="color:black;"> </span> </strong></span></div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp; Inadequate productivity and over-capacity of land in many watersheds and plains of the country, has increased flooding potential. Therefore, reducing flood damage with the participation of both policymakers and the public as key stakeholders in decision-making, planning, long-term management and foresight in decisions are unavoidable. In the present study, SWOT analytical method was used to reduce flood potential and reduce flood risks in Hamedan- Bahar plain of Hamedan province in Siminehroud basin. To this end, the strengths, weaknesses, opportunities, threats to the method of precipitation, and the relative and final value of each of the SWOT evaluation matrix factors were assessed to determine the strategy for reducing the consequences of flood hazards. The final value of the matrix of all SWOT factors was 4.47, which indicates that strengths outweigh weaknesses. Also, the final value of external and internal factors was obtained as 2.51 and 1.96, respectively, which indicates that there are more opportunities than threats. These conditions indicate the establishment of a conservative strategy (WO) in the Hamadan-Bahar plain and the use of existing opportunities to reduce weaknesses. Finally, the two strategies of monitoring the construction of river banks and applying expert opinions in the implementation of land management laws along rivers and catchments with a weight of 0.761 ranked first in reducing the flood potential of the plain and reducing flood hazards.</div> حوزه آبخیز شهری, عوامل مدیریت بحران, مدیریت راهبردی, مخاطرات سیل, مدل SWOT Crisis Management Factors, Flood Hazards, Strategic Management, SWOT Model, Urban Watershed 188 198 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1678-1&slc_lang=fa&sid=1 Payam Yadollahi پیام یدالهی payam.yadollahi@yahoo.com 100319475328460010060 100319475328460010060 Yes Shahid Beheshti University, Tehran, Iran, Faculty of Civil, Water and Environmental Engineering, Tehran, Iran دانشگاه شهید بهشتی تهران، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست Nemat Hassani نعمت حسنی n_hassani@sbu.ac.ir 100319475328460010061 100319475328460010061 No Shahid Beheshti University, Tehran, Iran, Faculty of Civil, Water and Environmental Engineering, Tehran, Iran دانشگاه شهید بهشتی تهران، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست Hamid Reza Jafari حمیدرضا جعفری hjafari@ut.ac.ir 100319475328460010062 100319475328460010062 No Faculty of Environmental Engineering, Tehran University دانشکده مهندسی محیط زیست، دانشگاه تهران Babak Zahrabi بابک ظهرابی zbabak76@gmail.com 100319475328460010063 100319475328460010063 No Isfahan Institute of Natural Crisis Engineering Shakhes Pajouh پژوهشگاه مهندسی بحران‌های طبیعی شاخص پژوه اصفهان Ali Asghar Motazavi علی‌اصغر مرتضوی A_Mortazavi@sbu.ac.ir 100319475328460010064 100319475328460010064 No Shahid Beheshti University, Tehran, Iran, Faculty of Civil, Water and Environmental Engineering, Tehran, Iran دانشگاه شهید بهشتی تهران، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست