Journal of Watershed Management Research
پژوهشنامه مديريت حوزه آبخيز
J Watershed Manage Res
Agriculture
http://jwmr.sanru.ac.ir
1
admin
2251-6174
2676-4636
10.61882/jwmr
fa
jalali
1404
6
1
gregorian
2025
9
1
16
2
online
1
fulltext
fa
بررسی تأثیر عوامل اقلیمی در روند زمانی تغییرات کمی و کیفی آب زیرزمینی دشت نجفآباد
The Effect of Climatic Factors on the Temporal Trend of Qualitative and Quantitative Changes in Groundwater in the Najafabad Plain
ساير موضوعات وابسته به مديريت حوزه آبخيز
ساير موضوعات وابسته به مديريت حوزه آبخيز
پژوهشي
Research
<div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:IRANsharp;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:black">چکیده مبسوط</span></span><span lang="FA"><span style="color:black"></span></span></b></span></span><br>
<span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA"><span style="color:black">مقدمه و هدف: منطقه نجف</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">آباد به </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">علت کمبود بارش و وقوع خشک</span></span><span lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">سالی</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">های پیاپی به منابع آب زیرزمینی برای مصارف کشاورزی، شرب و صنعتی نیازمند است. در آبخوان نجف</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">آباد از منابع آب زیرزمینی به شکل نا</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">متعارفی استفاده می</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">شود که از پیامد</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">های اصلی آن </span></span><span lang="AR-SA">می</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">توان افت کمی و کیفی منابع آب زیرزمینی و مصرف بدون مدیریت کاربران حوضه را نام برد. یکی از دلایل کاهش کمیت و کیفیت آب در سال</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">های اخیر می</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">تواند به</span><span lang="FA">‎</span><span lang="AR-SA">علت کاهش بارندگی منطقه باشد. نتایج تحقیقات سال</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">های اخیر نشان داده</span><span lang="FA">‎ </span><span lang="AR-SA">اند که سهم پارامترهای اقلیمی هم</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">چون دما و بارش در مقایسه با سهم پارامترهای غیراقلیمی در تغییرات کیفیت و کمیت آب زیرزمینی دشت نجف</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">آباد کم نبوده </span><span lang="FA">‎</span><span lang="AR-SA">است. از این </span><span lang="FA">‎</span><span lang="AR-SA">رو، بررسی روند تغییرات زمانی پارامترهای کمیت و کیفیت آب زیرزمینی در کنار روند متغیرهای اقلیمی در این منطقه از اهمیت به</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">سزایی برخوردار است. هدف از پژوهش حاضر بررسی تغییرات زمانی کمیت و کیفیت آب زیرزمینی با استفاده از آزمون من</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">کندال و شیب</span><span lang="FA">‎</span><span lang="AR-SA">سن و همچنین بررسی تطابق پارامترهای اقلیمی و روند کیفیت آب زیرزمینی است. <span style="color:black"></span></span></span></span><br>
<span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">مواد و روش</span><i><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span></i></b><b><span lang="AR-SA">ها:</span></b><span lang="AR-SA"> در پژوهش حاضر، منطقه مطالعاتی حوضه نجف</span><i><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span></i><span lang="AR-SA">آباد با مساحت حدود 1712 کیلو</span><i><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span></i><span lang="AR-SA">مترمربع است. متوسط بارش و دمای سالیانه در ایستگاه <span style="color:#0d0d0d">سینوپتیک نجف</span></span><i><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span></i><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">آباد به</span></span><span lang="FA"><span style="color:#0d0d0d">‎ </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">ترتیب حدود 149 میلی</span></span><i><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span></i><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">متر و 15 درجه سانتی</span></span><i><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span></i><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">گراد هستند</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">. براساس تقسیم</span></span><i><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span></i><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">بندی گوسن، دارای اقلیم نیمه</span></span><i><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span></i><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">بیابانی شدید است.</span></span> <span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">در پژوهش حاضر، جهت بررسی روند تغییرات زمانی کمیت و کیفیت آب زیرزمینی و همچنین روند زمانی تغییرات پارامترهای اقلیمی دشت نجف</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">آباد از آزمون ناپارامتری من</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">کندال و شیب</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">سن استفاده شد. جهت بررسی روند زمانی تغییرات پارامترهای کیفی آب زیرزمینی </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">(</span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d">TH</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d">EC</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d">TDS</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d">SAR</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d"> و<i> </i></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d">SO<sub>4</sub><sup>-2</sup></span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">) </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">از اطلاعات 15 حلقه</span></span><span lang="FA"><span style="color:#0d0d0d">‎ </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">چاه و برای بررسی روند زمانی تغییرات سطح تراز آب زیرزمینی از آمار ماهانه 30 حلقه</span></span><span lang="FA"><span style="color:#0d0d0d">‎ </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">چاه در دوره</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">ی آماری (1400-1381) استفاده شد. برای رفع نواقص آماری از روش رگرسیون</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">گیری استفاده شد. جهت تعیین روند زمانی عناصر اقلیمی بارش و دما، از آمار متوسط ماهانه بارش و دما در طی یک دوره آماری 19 ساله (1400-1381) استفاده شد. این داده</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">ها مربوط به ایستگاه سینوپتیک نجف</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">آباد هستند. </span><span style="color:#0d0d0d"></span></span></span></span><br>
<span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">یافته</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span></b><b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">ها:</span></span></b><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d"> پارامترهای </span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d">TH</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d">EC</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d">TDS</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d">SAR</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d"> طی بازه زمانی پژوهش در اکثر چاه</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">ها روند صعودی داشتند. به</span></span><span lang="FA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">عبارت دیگر،</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d"> نتایج روند زمانی </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">تغییرات کیفیت آب در دوره آماری 21 ساله بیانگر کاهش کیفیت آب هستند و </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">بیش</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">ترین روند تغییرات صعودی معنی</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">دار از بین پارامترهای کیفی مورد بررسی مربوط به </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">EC</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">TDS</span></span><span style="color:black"> است. در بین این 15 حلقه</span><span lang="FA"><span style="color:black">‎ </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">چاه، بیش</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">ترین تعداد روند صعودی مربوط به چاه</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">های ویلاشهر، شرودان و سیاه</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">افشار بود. شیب</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> خط روند هم برای اغلب پارامترهای کیفی مورد بررسی در اکثر چاه</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">ها صعودی است که در واقع نشان</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">دهنده افزایش غلظت پارامترهای کیفی مورد بررسی در دشت نجف</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">آباد و کاهش کیفیت آب زیرزمینی است. در بین همه پارامترهای کیفی مورد بررسی، بیش</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">ترین تعداد روند نزولی متعلق به پارامتر سولفات است. از بین 15 حلقه </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">چاه مورد بررسی، چاه اصغرآباد از نظر </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">TH</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">EC</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">TDS</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> دچار افت کیفیت شده </span></span><span lang="FA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">است. بزرگ</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">ترین شیب صعودی خط</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> روند، متعلق به پارامتر </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black">EC</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> در چاه اصغر</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">آباد است. </span></span><span lang="AR-SA">میانه شیب روند </span><span dir="LTR">EC</span><span lang="AR-SA"> آب مثبت و 11/364 میکروزیمنس بر سانتی</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">متر است که در هر ده سال حدود 113/64 میکرو زیمنس بر سانتی</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">متر به میزان شوری آب افزوده می</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">شود. <span style="color:black">بزرگ</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">ترین شیب</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> خط</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> روند نزولی، مربوط به پارامتر </span></span><span dir="LTR">TH</span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> در چاه شرق پلی</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">اکریل است. روند </span></span><span lang="AR-SA">تغییرات سالانه</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">ی سطح تراز آب زیرزمینی نیز در 26 حلقه</span><span lang="FA">‎ </span><span lang="AR-SA">چاه</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA"> نزولی است. بیش</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">ترین روند نزولی تغییرات سالانه به چاه</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA"> شماره</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">ی 22 واقع در شرق منطقه و بیش</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">ترین روند صعودی تغییرات سالانه به چاه شماره 30 واقع در شمال منطقه تعلق دارند. شیب خط روند تغییرات سالانه سطح تراز آب زیرزمینی نیز در 26 حلقه چاه منفی است. بیش</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">ترین شیب </span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">خط روند نزولی مربوط به چاه </span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">شماره 22 واقع در شرق منطقه مطالعاتی است. در حالت کلی، می</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">توان استنباط کرد که تعداد چاه</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">هایی که سطح تراز آب زیرزمینی با روند نزولی را به </span><span lang="FA">‎</span><span lang="AR-SA">خود اختصاص داده</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">اند خیلی بیش</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">تر از تعداد چاه</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">هایی است که سطح تراز آب زیرزمینی، با روند صعودی را به خود اختصاص داده</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">اند. می</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">توان نتیجه گرفت که روند تغییرات سطح تراز آب زیرزمینی در دشت نجف</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">آباد نزولی است. بیش</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">ترین روند تغییرات نزولی و صعودی بارش در دشت نجف</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">آباد به </span><span lang="FA">‎</span><span lang="AR-SA">ترتیب مربوط به ماه</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">های فروردین و تیر است. شیب </span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">خط روند بارش در ماه</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">های فروردین، آبان، آذر، دی، بهمن و اسفند نزولی و در ماه اردیبهشت صعودی است. بیش</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">ترین و کمترین شیب </span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">خط روند نزولی بارش در دشت نجف</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">آباد به</span><span lang="FA">‎</span><span lang="AR-SA">ترتیب به ماه</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">های فروردین و بهمن تعلق دارند. با توجه به روند نزولی بارش ماهانه در اکثر ماه</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">ها (هفت ماه)، می</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">توان نتیجه گرفت که در حالت کلی روند تغییرات بارش ماهانه در دشت نجف</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">آباد نزولی است. روند تغییرات زمانی و شیب</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA"> خط روند بارش سالانه نیز نزولی است.</span></span></span><br>
<span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">نتیجه</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span></b><b><span lang="AR-SA">گیری:</span></b><span lang="AR-SA"> به</span><span lang="FA">‎ </span><span lang="AR-SA">طور</span><span lang="FA">‎</span> <span lang="AR-SA">کلی، با توجه به روند صعودی اغلب پارامترهای کیفی مورد بررسی در اکثر چاه</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">ها می</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">توان نتیجه گرفت که در این دوره آماری 21 ساله کیفیت آب زیرزمینی دشت نجف</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">آباد کاهش پیدا کرده </span><span lang="FA">‎</span><span lang="AR-SA">است. </span><span lang="AR-SA">در حالت کلی، روند تغییرات سطح تراز آب زیرزمینی در دشت نجف</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">آباد<b> </b>نزولی<b> </b>است که نشان</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">دهنده یک وضعیت وخیم در دشت نجف</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">آباد بوده </span><span lang="FA">‎</span><span lang="AR-SA">است. بنا بر این، لازم است که جهت جلوگیری از یک رویداد ناگوار زیست</span><span dir="LTR" lang="AR-SA">‎</span><span lang="AR-SA">محیطی اقدامات لازم انجام گیرند.</span><span lang="AR-SA"><span style="color:black"> روند تغییرات بارش ماهانه و سالانه در دشت نجف</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">باد نزولی است.</span></span><span lang="AR-SA"> <span style="color:#0d0d0d">روند تغییرات دمای ماهانه و سالانه در دوره آماری 19 ساله صعودی و معنادار است.</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d"> با این تفاسیر، روند تغییرات زمانی پارامترهای اقلیمی بارش و دما با تغییرات زمانی پارامترهای کیفیت و کمیت آب زیرزمینی با هم تطابق دارند. به</span></span><span lang="FA"><span style="color:#0d0d0d">‎ </span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">عبارت دیگر، می</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">توان نتیجه گرفت که کاهش بارندگی و افزایش دما در منطقه مطالعاتی می</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">تواند در کنار پارامتر مدیریت منابع آب زیرزمینی از عوامل مؤثر در کاهش کمیت و کیفیت آب زیرزمینی باشد. البته عوامل محیطی دیگری نیز از قبیل تغییر کاربری</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">ها، بحث سازندها، خاک</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">شناسی و عوامل انسانی نیز می</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">توانند بر روند کمیت و کیفیت آب زیرزمینی تأثیرگذار باشند که در این پژوهش فقط عوامل اقلیمی بارش و دما بررسی شده</span></span><span lang="FA"><span style="color:#0d0d0d">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:#0d0d0d">اند</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">. با توجه به وضعیت روند کیفیت آب</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">های زیرزمینی که نامطلوب و کاهشی است، پیشنهاد می</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">شود که نقش عوامل انسانی (فعالیت</span></span><span dir="LTR" lang="AR-SA"><span style="color:black">‎</span></span><span lang="AR-SA"><span style="color:black">های کشاورزی و کاربری اراضی) نیز برای بهبود کیفیت منابع آب زیرزمینی مورد توجه قرار گیرد.</span></span></span></span><br>
<span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span><br>
</div>
<div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="line-height:2;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN">Extended Abstract</span></b></span><br>
<span style="unicode-bidi:embed"><b>Background<span lang="EN">:</span></b> <span style="color:black">The Najaf-Abad region relies heavily on groundwater sources for agricultural, drinking, and industrial purposes due to insufficient rainfall and recurrent droughts. The Najaf-Abad aquifer is being exploited unsustainably, leading to a decline in both the quantity and quality of groundwater resources, as well as unregulated consumption by users in the basin. One of the primary reasons for the recent decrease in groundwater quantity and quality is the reduction in rainfall. Recent research has shown that climatic parameters, such as temperature and precipitation, have played a significant role, comparable to non-climatic factors, in the changes observed in the quality and quantity of groundwater in the Najaf-Abad plain. Therefore, it is crucial to investigate the temporal changes in groundwater quantity and quality alongside trends in climatic variables. This study aims to analyze the temporal changes in groundwater quantity and quality using the Mann-Kendall test and Sen's slope estimator, and to examine the relationship between climatic parameters and groundwater quality trends.</span></span><br>
<span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Method: </span></b><span style="color:black">The study area is the Najaf-Abad basin, covering approximately 1,712 km<sup>2</sup>. The average annual rainfall and temperature at the Najaf-Abad synoptic station are 149 mm and 15 °C, respectively. According to the Ghosen classification, the region has a severe semi-desert climate. In this study, non-parametric Mann-Kendall and Sen's slope tests were used to analyze temporal changes in groundwater quantity and quality, as well as climatic parameters, in the Najaf-Abad plain. Data from 15 wells were used to assess trends in groundwater quality parameters (TH, EC, TDS, SAR, and SO₄²⁻), while data from 30 wells were used to evaluate groundwater level changes over the statistical period (2003–2022). The regression method was employed to address statistical deficiencies. Monthly average precipitation and temperature data from the Najaf-Abad synoptic station over 19 years (2003–2022) were used to determine trends in climatic elements.</span></span><br>
<span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Results: </span></b><span style="color:black">The TH, EC, TDS, and SAR parameters increased in most wells during the study period. The temporal trend of groundwater quality changes over the 21-year period showed a decline in water quality, with the most significant upward trends observed in EC and TDS. Among the 15 wells, the largest number of increasing trends was recorded in Vilashahr, Shrodan, and Siah-Afshar wells. The slope of the trend line is upward for most qualitative parameters in these wells, indicating an increase in the concentration of these parameters and a decline in groundwater quality. Among all the qualitative parameters, sulfate showed the highest number of downward trends. The Asgharabad well experienced a decline in quality for TH, EC, and TDS, with the steepest upward slope observed for EC in this well. The mean slope of the EC trend was positive at 11.364 µS/cm, adding approximately 113.64 µS/cm to water salinity every decade. The steepest downward slope was observed for TH in the East Polyacryl well. The groundwater level in 26 wells showed a decreasing trend, with the most significant decline observed in Well 22, located in the eastern part of the region. In contrast, Well 30 in the northern part of the region showed the most significant upward trend. The slope of the trend line for annual groundwater level changes was negative in 26 wells, with the steepest decline in Well 22. Overall, the number of wells with declining groundwater levels far exceeds those with increasing levels, indicating a general downward trend in groundwater levels in the Najaf-Abad plain. The most significant downward and upward trends in precipitation were observed in April and July, respectively. The slope of the precipitation trend line was downward in April, November, December, January, February, and March, while it was upward in May. The steepest and mildest downward slopes were observed in April and February, respectively. Given the downward trend in monthly rainfall for most months (seven months), it can be concluded that the overall trend of monthly rainfall is decreasing in the Najaf-Abad plain. The annual precipitation trend also shows a decline.</span></span><br>
<span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Conclusion: </span></b><span style="color:black">The upward trend in most qualitative parameters in the majority of wells indicates a decline in groundwater quality in the Najaf-Abad plain over the 21-year study period. Additionally, the groundwater level shows a general downward trend, highlighting a critical situation in the region. Urgent measures are necessary to prevent further environmental degradation. Both monthly and annual precipitation trends are decreasing, while monthly and annual temperature trends are increasing significantly. The temporal changes in precipitation and temperature align with the changes in groundwater quantity and quality, suggesting that reduced rainfall and increased temperatures are key factors contributing to the decline in groundwater resources, alongside management practices. Other environmental factors, such as land use changes, geological formations, soil characteristics, and human activities, may also influence groundwater quantity and quality, though this study focused solely on climatic factors. Given the declining groundwater quality, future research is recommended to also consider the role of human factors, such as agricultural activities and land use, to develop strategies for improving groundwater resource management.</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span><br>
</div>
آزمون من کندال, بارش, تغییرات سطح تراز آب زیرزمینی, کیفیت آب
Groundwater Level Changes, Groundwater Quality, Mann-Kendall Test, Rainfall
48
62
http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-243-3&slc_lang=fa&sid=1
Zahra
Badihi
زهرا
بدیحی
badihizahra375@gmail.com
100319475328460015408
100319475328460015408
No
Faculty of Agriculture & Natural Resources, Ardakan University, Ardakan, Iran
دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
Farzaneh
Fotouhi Firoozabad
فرزانه
فتوحی فیروزاباد
f.fotouhi@ardakan.ac.ir
100319475328460015409
100319475328460015409
Yes
Department of Nature Engineering, Faculty of Agriculture & Natural Resources, Ardakan University, Ardakan, Iran
گروه مهندسی طبیعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
ali
Fathzadeh
علی
فتح زاده
fat@ardakan.ac.ir
100319475328460015410
100319475328460015410
No
Department of Nature Engineering, Faculty of Agriculture & Natural Resources, Ardakan University, Ardakan, Iran
گروه مهندسی طبیعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
mehdi
Hayatzadeh
مهدی
حیات زاده
mhayatzadeh@ardakan.ac.ir
100319475328460015411
100319475328460015411
No
Department of Nature Engineering, Faculty of Agriculture & Natural Resources, Ardakan University, Ardakan, Iran
گروه مهندسی طبیعت، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران