fa بررسی کارایی مدل RHEM در برآورد فرسایش (مطالعه موردی: حوزه آبخیز سنگانه- خراسان رضوی) تخصصي Special پژوهشي Research مدل های شبیه ساز عمدتاً به طور فزاینده‌ای در پیش بینی مقدار هدر رفت خاک و انتقال رسوب مؤثر هستند. برای ارزیابی اثرات مدیریتی مختلف روی فرسایش خاک و انتخاب بهترین اقدامات مدیریتی استفاده از مدل (خصوصا مدل‌های فرآیند محور) و اعتبار سنجی آنها گامی مثبت به شمار می رود. در این تحقیق مدل RHEM (Rangeland Hydrology and Erosion Model) در برآورد فرسایش خاک در ایستگاه تحقیقاتی سنگانه در استان خراسان رضوی از طریق نصب پلات های اندازه گیری فرسایش خاک و ثبت بارندگی‌ مشاهداتی مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس مدل اجرا شد و مقادیر شبیه سازی شده و مشاهده شده رواناب و رسوب با همدیگر مقایسه شدند. بعد از آن اقدام به آنالیز حساسیت مدل شد و واسنجی روی پارامترهای حساس انجام گردید و مدل با پارامترهای واسنجی شده اجرا شد. در مرحله واسنجی مقادیر کارایی (ENS) و ضریب تعیین (r2) مدل برای رسوب به ترتیب 92/0 و 95/0 و برای رواناب 60/0 و 70/0 بود. نتایج (ENS) و (r2) مدل در مرحله اعتبار سنجی برای رسوب به ترتیب 70/0 و 84/0 و برای رواناب 11/0 و 65/0 بود. نتایج (ENS) و (r2)، نشان داد که نتایج مدل برای برآورد رسوب قابل قبول بوده و می‌تواند در برآورد هدر رفت خاک در حوزه آبخیز سنگانه استفاده شود. Computer simulation models are increasingly popular for predicting soil loss to quantify the processes of detachment, transport and deposition of eroded soils. To assess the effects of different management on soil erosion, selecting the best models and their validation a positive step is considered. In this research the Rangeland Hydrology and Erosion Model (RHEM) was evaluated by using soil erosion measuring plots and recorded observed rain in Sangane research station, Khorasan razavi province, Iran. The model was run and the predicted runoff and sediment yield values were compared with measured runoff and sediment yield values. Then sensitivity analysis and calibration were done on sensitive parameters and model was run with calibrated parameters. In the calibration period, the model efficiency (ENS) values and the coefficient of determination (r2) were 0.92 and 0.95 for sediment, and 0.60 and 0.70 for runoff, respectively. In validation period, the (ENS) values and (r2) values were 0.70 and 0.84 for sediment and 0.11 and 0.65 for runoff, respectively. Our research indicated that the results of model were acceptable for sediment and could be used with reasonable confidence for soil loss quantification in the Sangane watershed. فرسایش دامنه، رواناب، RHEM، آنالیز حساسیت، سنگانه 29 43 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-11&slc_lang=fa&sid=1 محسن فعله گری 1003194753284600533 1003194753284600533 Yes علی طالبی 1003194753284600534 1003194753284600534 No محمد تقی دستورانی 1003194753284600535 1003194753284600535 No عبد الصالح رنگ آور 1003194753284600536 1003194753284600536 No