Journal of Watershed Management Research

fa تحلیل دقت روش‌های زمین‌آمار در تهیه پراکنش مکانی دمای هوا در مناطق کوهستانی (مطالعه موردی: حوزه آبخیز کارون) Analyzing the Geostatistical Methods Accuracy in Preparing Air Temperature Spatial Distribution in Mountainous Regions (Case Study: Karoun Basin) تخصصي Special پژوهشي Research   فقدان ایستگاههای هواشناسی در نقاط مرتفع در مناطق کوهستانی، امکان استفاده از روش رگرسیون خطی در پهنهبندی دمای هوا در مقیاسهای زمانی مختلف را با مشکل مواجه ساخته است. لذا در این مطالعه، به بررسی دقت روشهای کریجینگ، کوکریجینگ و میانگین متحرک وزنی با توانهای 2 و 3 در تهیه توزیع مکانی دمای هوا در مقیاسهای ماهانه و سالانه در مقایسه با روش رگرسیون خطی پرداخته شده است. بدین منظور از دادههای یک دوره آماری 25 ساله (1380-1355) استفاده شد. مقایسه نتایج با استفاه از شاخصهای مجذور مربعات باقیمانده، دقت و انحراف و بررسی مفهوم فیزیکی مقادیر برآورد شده صورت گرفت. نتایج این مطالعه نشان داد استفاده از متغیر کمکی ارتفاع در روش کوکریجینگ میزان شعاع تاثیر را 28% افزایش داده است. همچنین، علیرغم بیشبرآورد مقادیر دمای هوای ماهانه و سالانه با روش کریجینگ، اختلاف معنیداری در سطح پنج درصد بین شاخصهای ارزیابی در دو روش کریجینگ و کوکریجینگ وجود نداشت. بررسی نتایج ارزیابی روشهای منتخب، قابلیت دو روش مذکور در مقایسه با روش رگرسیون خطی در پهنهبندی دمای هوا در منطقه کارون را به اثبات میرساند. تحلیل نقشههای همدمای ماهانه و سالانه با روش کریجینگ، کاهش مقادیر دمای هوا از نواحی شرقی به غربی را نشان میدهد.   The lack of enough meteorological stations at high elevations in mountainous regions causes a limitation for using regression relations to interpolate air temperatures at different time scales. Therefore, in this study, geostatistical methods include Kriging, Co-Kriging and Weighting moving average has been compared with elevation-temperature relation using a data series of 25 years (1975-2000). Evaluating the selected interpolation methods has been done based on Root Mean Square Error, Mean Absolute Error and Mean Biass Error. Also the physical conception of estimated values has been analyzed based on extracted maps. Results showed that using elevation as a covariate in Cokriging method caused a 28% increase in effective range. Although Kriging method overestimate the monthly and yearly air temperature, no significant difference was observed in evaluating indices between Kriging and Cokriging methods. Results also demonstrated that both Kriging and Cokriging method could be used instead of linear regression to interpolate air temperature in the study area. Analyzing prepared maps showed a decreasing pattern in air temperature from east to west parts. توزیع مکانی, شعاع تاثیر, کریجینگ, کوکریجینگ, نقشه‌های هم‌دما Spatial Distribution, Radius of influence, Kriging, Co-Kriging, Iso-temperature maps 36 46 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-85&slc_lang=fa&sid=1 فاطمه کاراندیش 10031947532846008016 10031947532846008016 Yes دانشگاه زابل علی شاهنظری 10031947532846008017 10031947532846008017 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری