fa مقایسه دو روش IUCN و سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری در ارزیابی پایداری حوزه آبخیز (مطالعه‌ی موردی: طالقان- زیدشت 1) تخصصي Special پژوهشي Research <p>&nbsp;<strong> توسعه </strong><strong>پایدار </strong><strong>رویکردی </strong><strong>جامع </strong><strong>به </strong><strong>بهبودبخشی </strong><strong>کیفیت </strong><strong>زندگی </strong><strong>انسان&shy;ها </strong><strong>در </strong><strong>جهت </strong><strong>تحقق </strong><strong>رفاه </strong><strong>اقتصادی، اجتماعی </strong><strong>و </strong><strong>محیطی </strong><br> <strong>سکونتگاه&shy;های </strong><strong>انسانی </strong><strong>است. توسعه </strong><strong>پایدار </strong><strong>در </strong><strong>صورتی </strong><strong>تحقق </strong><strong>می&shy;یابد </strong><strong>که </strong><strong>همپوشی </strong><strong>بین لایه‌های </strong><strong>اکولوژیکی، اقتصادی </strong><strong>&shy;و اجتماعی </strong><strong>ایجاد </strong><strong>گردد. هدف از این تحقیق ارزیابی و اندازه&shy;گیری پایداری حوزه آبخیز می&shy;باشد. جهت ارزیابی پایداری از دو روش استفاده شده است. روش اول از </strong><strong>دستورالعمل پایش و ارزشیابی طرح&shy;های مدیریت منابع طبیعی و آبخیزداری استفاده شد که توسط معاونت برنامه&shy;ریزی نظارت راهبردی رئیس&shy;جمهور </strong><strong>و سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری </strong><strong>برای ایران تهیه و تنظیم شده است. در حالت کلی در بخش بوم&shy;سازگان مرتعی 3 معیار، 9 شاخص و 14 متغیر انتخاب و اندازه&shy;گیری شدند. در بخش بوم‌سازگان مسائل اقتصادی و اجتماعی 5 معیار و 16 شاخص (خود شاخص&shy;ها به عنوان متغیر عمل می&shy;کنند) انتخاب و اندازه&shy;گیری شدند. </strong><strong>امتیاز نهایی برای بوم&shy;سازگان مرتع 45 شد که آن را در طبقه متوسط قرار می&shy;دهد و امتیاز نهایی برای بخش مسائل اقتصادی و اجتماعی 32 شد که با توجه به 16 متغیر انتخابی عدد دو (تقسیم) بدست می&shy;آید که آن را در طبقه متوسط قرار می&shy;دهد. در نهایت با استفاده از ماتریس برآورد امتیازات و جدول ارزشیابی حوزه آبخیز وضعیت پایداری حوزه آبخیز مشخص می&shy;شود. با توجه به جمع کل امتیازات حوزه آبخیز زیدشت به لحاظ پایداری وضعیت ضعیفی دارد. روش دوم جهت آنالیز و اندازه&shy;گیری پایداری در حوزه مورد &shy;نظر روش </strong><strong>IUCN </strong><strong>بوده است. این روش همزمان بخش انسانی و اکوسیستم را مورد بررسی قرار می&shy;دهد. در بخش رفاه انسان 2 معیار و 6 شاخص و 28 متغیر ارزیابی و اندازه&shy;گیری شدند. در بخش پایداری اکوسیستم 4 معیار و 10 شاخص و 35 متغیر ارزیابی و اندازه&shy;گیری شدند. نتایج نهایی با توجه به بارومتر پایداری نشان داد که پایداری حوزه آبخیز زیدشت 1 در حد متوسط می‌باشد. این شرایط با حفاظت از اکوسیستم و ارتقاء سطح زندگی مردم می‌تواند بهبود پیدا کند. </strong></p> <span 11pt="" ar-sa="" calibri="" en-us="" font-size:="" mso-ansi-language:="" mso-bidi-language:="" mso-fareast-font-family:="" mso-fareast-language:="" new="" style="LINE-HEIGHT: 115% FONT-FAMILY: " times="">Sustainable development is a comprehensive approach to improve Human life quality to meet economical, social and environmental needs of anthropological residents. When sustainable development is achieved an overlapping is created between ecological, economical and social classes. The most principle goal for this research is to determine sustainability criteria and indices and to measure sustainability. The first approach was obtained from, watershed and range management projects monitoring and evaluation monitoring instructions provided by president<font face="Times New Roman"><span style="mso-spacerun: yes"><font size="3">&nbsp; </font></span>strategically supervising planning assistant and range and watershed management, forest organization for Iran. As a whole in rangeland ecological section, three criteria, nine indices and fourteen variables were evaluated. In economical and social issues section 5 criteria and 16 indices were evaluated (indices served as variables by themselves) in respect to total Zeidasht watershed score, this watershed is categorized in too poor sustainability class. The second method to analysis and evaluate sustainability in interested basin has been IUCN. This method simultaneously considers ecosystem and anthropological issues. Two criteria, six indices and 28 variables were measured in human welfare section. In ecosystems sustainability four criteria and ten indices and 35 variables were evaluated. Final indices and criteria integration was completed and map was developed in GIS. Final score for ecosystem and social and economical issues were 51 and 49 respectively. Final results the Barometer of Sustainability showed that Zeidasht 1 basin sustainability is moderate. This situation can be improved by ecosystem conservation and people life style quality enhancement.</font></span> ارزیابی پایداری, بوم‌سازگان, توسعه پایدار, حوزه آبخیز زیدشت 1, IUCN Sustainability assessment, Ecology, Sustainable Development, Zeidasht 1watershed, IUCN 73 89 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-88&slc_lang=fa&sid=1 امید اسدی نلیوان 10031947532846008031 10031947532846008031 Yes دانشگاه تهران محسن محسنی ساروی 10031947532846008032 10031947532846008032 No دانشگاه تهران قوام الدین زاهدی امیری 10031947532846008033 10031947532846008033 No دانشگاه تهران علی اکبر نظری سامانی 10031947532846008034 10031947532846008034 No دانشگاه تهران