Journal of Watershed Management Research

fa توسعه سامانه پشتیبانی تصمیم در راستای مدیریت مشارکتی و جامع آبخیز چهل چای استان گلستان Developing a Decision Support System for Participatory and Integrated Management of the Chel-Chai Watershed, Golestan Province تخصصي Special پژوهشي Research <h2 dir="rtl" style="text-align: justify;">حوزه آبخیز اکوسیستمی پیچیده و پویا است و بهعنوان واحد برنامهریزی و مدیریت تلقی میشود. باید تمام ابعاد فنی، اجتماعی، اقتصادی، فیزیکی، اکولوژیکی و سازمانی را در فرآیند برنامهریزی و مدیریت حوزه لحاظ نمود. از آنجایی که بین این ابعاد روابط متقابل و پیچیدهای وجود دارد، برای هماهنگسازی آنها رویکرد مدیریت یکپارچه آبخیز ضرورت دارد. معمولا ذینفعان در مدیریت آبخیز با گزینهها و اطلاعات مختلفی روبرو میشوند به نحوی که اغلب تصمیمگیری در این شرایط برای آنها دشوار خواهد بود. همچنین باید به ذینفعان اجازه داده شود به صورت فعالانه در فرآیند تصمیمگیری دخالت کنند و نظرات خود را در کلیه مراحل تصمیمگیری اظهار نمایند. استفاده از سامانه پشتیبانی تصمیم (DSS) در مدیریت یکپارچه حوزه آبخیز، تسهیلکننده این فرآیند است. پایگاه دادهایی، مدلهای مختلف و واسط کاربر گرافیکی از معمولیترین اجزای DSS هستند. در این تحقیق یک سامانه پشتیبانی تصمیم برای آبخیز چهلچای استان گلستان در محیط نرمافزار ICMS (سیستم مدلسازی اجزای تعاملی) تهیه شده است. همچنین بهمنظور ایجاد ارتباط بین کاربر غیرفنی و DSS یک واسط کاربر گرافیکی تهیه شده است. این سامانه پشتیبانی تصمیم قادر است با افزایش ادراک کاربر از سیستم آبخیز و اجزای آن، همچنین با معرفی گزینههای مدیریتی (تراسبندی، احداث باغ، اگروفارستری، علوفهکاری و درختکاری) در قالب سناریوهای مختلف و نیز با پیشبینی و نمایش اثرات مختلف اجرای احتمالی آنها با کمک شاخصهای ارزیابی اثرات (پذیرش اجتماعی، سود ناخالص، هزینههای متغیر، فرسایش خاک، حجم رواناب، میانگین وزنی اندازه لکههای پوشش گیاهی و شاخص وزنی سطح پوشش گیاهی) به مدیریت مشارکتی و یکپارچه حوزه آبخیز کمک کند و موجب تسهیل فرآیند تصمیمگیری شود. بدین ترتیب این سامانه با در نظر گرفتن ابعاد مختلف اقتصادی- اجتماعی و بیوفیزیکی میتواند نیل به مدیریت یکپارچه و مشارکتی آبخیز را تسهیل نماید.</h2> <h2 dir="rtl" style="TEXT-ALIGN: justify MARGIN: 0cm 0cm 0pt unicode-bidi: embed DIRECTION: rtl"></h2>   Watershed is a complex and dynamic system and is considered to be a planning and management unit. It is important to consider all technical, social, economic, physical, ecological and administrative dimensions in the process of planning and management of watersheds. Given the fact that there are complex interactions among these dimensions, implementing integrated watershed assessment and management is required to integrate these various disciplines. Usually stakeholders in a watershed deal with different information and decision choices that make it difficult for them to make a conclusive decision. Additionally, it is necessary to allow stakeholders to <a name="OLE_LINK15"></a><a name="OLE_LINK4">participate </a>into decision making process and express their views across all stages of the process. Decision Support Systems (DSSs) as a computer-based tool box, assist stakeholders to reach their final informative decision. A DSS basically consists of models, database, and a user interface. This paper refers to a prototype DSS developed for the Chel-chai watershed in Golestan province using the Interactive Component Modeling System (ICMS) software. A user friendly interface has been developed for non-technical users to communicate with the DSS. This DSS is able to facilitate the integrated and participatory watershed management by improving the system understanding of stakeholders, introducing management activities in the form of different management scenarios, and predicting the various impacts of the scenarios graphically based on different indices (social acceptance, gross margin, variable costs, soil erosion, runoff volume, weighted mean patch size index, and weighted land cover area index). The management activities include terracing, orchard development, agroforestry, forage cultivation, and tree planting . Thus, through integrating different biophysical and socio-economic disciplines of watershed, the DSS developed in this research can assist stakeholders in the process of decision making. سامانه پشتیبانی تصمیم (DSS), ICMS, مدیریت مشارکتی, آبخیز چهل چای Decision Support System, ICMS, Participatory management, Chel-chai watershed 124 136 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-92&slc_lang=fa&sid=1 امیر سعدالدین 10031947532846008055 10031947532846008055 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان احسان الوندی 10031947532846008056 10031947532846008056 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان واحد بردی شیخ 10031947532846008057 10031947532846008057 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان