fa بررسی رابطه خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی در حوزه آبخیز اترک تخصصي Special پژوهشي Research <p> <strong> خشکسالی یک پدیده طبیعی و قابل تکرار است که باعث کمبود آب در بخش های مختلف مصرف می‌گردد. این پدیده در مقایسه با سایر پدیده </strong><strong></strong><strong>ها هم از نظر شدت و فراوانی وقوع و هم از نظر وسعت فضایی و میزان خساراتی که به بار می آورد از اهمیت بیشتری برخوردار است. در این تحقیق از شاخص بارش استاندارد شده ( </strong><strong>SPI </strong><strong>) و شاخص خشکسالی جریانات رودخانه ای ( </strong><strong>SDI </strong><strong>) جهت ارزیابی و تحلیل زمانی وقوع خشکسالی‌ها استفاده شده است. برای این منظور از آمار ماهانه 23 ایستگاه باران سنجی و 7 ایستگاه هیدرومتری در حوزه آبخیز اترک استفاده شد و شاخص‌ها در 6 بازه زمانی (3، 6، 9، 12، 24 و 48 ماهه) مورد ارزیابی قرار گرفتند. جهت بررسی اثرات خشکسالی بر منابع آب سطحی ابتدا رابطه بارندگی و دبی در منطقه مورد بررسی قرار گرفت و تاخیر زمانی اثر بارندگی بر دبی محاسبه گردید. سپس داده های استاندارد شده دبی ( </strong><strong>SDI </strong><strong>) با سری های </strong><strong>SPI </strong><strong>در بازه های زمانی متفاوت به روش همبستگی پیرسون در کل حوزه مورد بررسی و همچنین به تفکیک زیر حوزه ها مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد رابطه زمانی وقوع خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی با یکدیگر در سطح 99 درصد معنی‌دار است و این همبستگی در بازه 3 ماهه حداکثر می‌باشد. خشکسالی سبب کاهش جریان آب های سطحی شده و این تاثیر در همان ماه و یا با 1 ماه تاخیر و حداکثر در ایستگاه شیرآباد و در زیر حوزه دربند اتفاق می‌افتد. </strong></p> <p>  Drought is a natural and recurring phenomenon which causes water scarcity in various sectors. In comparison with other natural hazards and disasters, drought is more important considering intensity and frequency as well as spatial extent and total damage. In the current research, the Standardized Precipitation Index (SPI) and Standardized Discharge Index (SDI) were used to analyze the temporal characteristics of droughts. To this end, monthly precipitation time series of 23 raingauge stations and 7 hydrometry stations across the Atrak River basin were used and SPI and SDI for six time intervals (3, 6, 9, 12, 24 and 48 month's) were calculated and analyzed. For assessment of drought impact on surface water resources, first the correlation between rain and discharge time series of different lag times were calculated within the study area. Then, the Pearson correlation method was applied to calculate the correlation between SDI and SPI series for different time intervals at each individual subwatershed and whole watershed of the Atrak River. The results showed that the correlation between meteorological and hydrological droughts was significant at 99 percent confidence level. The maximum correlation was found for SPI and SDI of 3 months time intervals. This indicates that droughts cause decrease in surface flows and this impact is remarkably observed in the discharge values of the same month or one month later. The highest Pearson correlation was found for the Shirabad station and the Darband subwatershed. </p> شاخص بارش استاندارد، شاخص خشکسالی جریانات رودخانه ای،همبستگی پیرسون، حوزه آبخیز اترک SPI ndex, SDI index, Pearson correlation, Atrak watershed 16 26 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-26-3&slc_lang=fa&sid=1 نازنین مفیدی پور 1003194753284600128 1003194753284600128 Yes