fa ارزیابی تغییرات مکانی و زمانی کیفیت آب زیرزمینی اراضی ساحلی از دیدگاه مصارف مختلف حفاظت آب و خاک حفاظت آب و خاک پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: center;"><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:14.0pt;">&quot;گزارش فنی&quot;</span></span></span></strong></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong>کیفیت منابع آب اراضی ساحلی در پایاب حوضه<span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>های آبخیز، عمدتا به</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">-</span></strong><strong>دلیل فعالیت</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>های مختلف انسانی در حال کاهش است. در این تحقیق، تغییرات زمانی کیفیت آب زیرزمینی منطقه</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>ای ساحلی به وسعت 25 هزار هکتار واقع در استان مازندران، بررسی شد. قبل از فصل کشت برنج (زمستان 1388)، در فصل کشت برنج (بهار 1389) و بعد از فصل کشت برنج (تابستان 1389)، از آب زیرزمینی 37 چاه مشاهده</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>ای موجود در این منطقه نمونه</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>برداری شد. مقادیر هدایت الکتریکی، اسیدیته و غلظت کلسیم، منیزیم، سدیم، پتاسیم، بی</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>کربنات، کلر و سولفات آب زیرزمینی نمونه</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>های آب زیرزمینی تعیین شد. براساس شاخص</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>ها و استانداردهای مختلف، کیفیت آب زیرزمینی از لحاظ مصارف کشاورزی، صنعت و شرب ارزیابی شد. متوسط هدایت الکتریکی آب زیرزمینی در فصول زمستان، بهار و تابستان به</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>ترتیب 5806، 3524 و 8656 میکروزیمنس بر سانتی</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></strong><strong>متر بود که نشان</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>دهنده افزایش خطر شور شدن آب زیرزمینی در انتهای فصل کشت برنج می</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>باشد. قلیائیت آب در حدود 60 درصد موارد در کلاس</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>های </strong><strong><span dir="LTR">C4-S1</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">C4-S2</span></strong><strong>،</strong><strong><span dir="LTR">C4-S3</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="LTR">C4-S4</span></strong><strong> قرار داشت. غلظت کلر آب زیرزمینی بیشتر از حد مجاز آن برای استفاده در صنعت بود. در فصل تابستان 1389، آب زیرزمینی نامناسب</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>ترین وضع را از نظر شرب در مقایسه با فصول زمستان 1388 و بهار 1389 داشت. نتایج نشان داد که کشت برنج تاثیر قابل توجهی بر کیفیت آب زیرزمینی در اراضی ساحلی مورد مطالعه داشت. براین اساس، مدیریت مناسب آب و مواد غذایی در طول فصل کشت برنج می</strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;">&shy;</span></strong><strong>تواند در حفاظت کیفیت آب زیرزمینی منطقه مطالعه موثر باشد.&nbsp; </strong><br> &nbsp;</span><br> <br> &nbsp;</p> <p style="text-align: center;"><strong>&quot;Technical Report&quot;</strong></p> <p><br> The quality of coastal water resources at the downstream of watersheds is decreasing mainly due to different anthropogenic activities. In this research, temporal variations of groundwater quality were investigated in a 25000 ha coastal area in Mazandaran province. Groundwater samples were taken from 37 observation wells in the region before (winter 2009), during (spring 2010) and after (Summer 2010) a rice growing season. The samples were analyzed to determine electrical conductivity, acidity and the concentration of calcium, sodium, magnesium, potassium, bicarbonate, chloride and sulphate. Groundwater quality was assessed for agriculture, industry and drinking uses based on various criteria and standards. The average electrical conductivity of groundwater in winter, spring and summer was 5806, 3524 and 8656 &mu;s cm^-1, respectively, indicating increase in salinization risk of groundwater at the end of rice growing season. From alkalinity viewpoint, approximately 60% of the groundwater samples were in C4-S1, C4-S2, C4-S3 and C4-S4. Chloride concentration in groundwater was more than its permitted limit for industrial use. The groundwater quality of the 2010 summer season was the worst from drinking viewpoint compared with the samples collected in the 2009 winter and 2010 spring. Results showed that rice cultivation had considerable effect on groundwater quality of the study coastal area. Therefore, the proper management of water and nutrient during rice growing season can be effective to protect groundwater quality in the study area.</p> آبخوان‌های ساحلی, کشاورزی, شرب, صنعت, شالیزار Agriculture, Coastal aquifers, Drinking, Industry, Paddy field 284 293 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-300-1&slc_lang=fa&sid=1 Abdullah Darzi- Naftchali عبداله درزی نفت چالی abdullahdarzi@yahoo.com 10031947532846007065 10031947532846007065 Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، گروه مهندسی آب Ahmad Asgari احمد عسگری ahmad_asgari56@yahoo.com 10031947532846007066 10031947532846007066 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، گروه مهندسی آب Fatemeh Karandish فاطمه کاراندیش Karandish_h@yahoo.com 10031947532846007067 10031947532846007067 No Zabol University دانشگاه زابل