fa شبیه‌سازی جریان رودخانه با استفاده از مدل SWAT (مطالعه‌ی موردی: ‌رودخانه‌ قره‌سو اردبیل) تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; شبیه‌سازی جریان رودخانه‌ها، پیش‌بینی رفتار هیدرولوژیکی حوزه‌های آبخیز و درک درستی از مولفه‌های مختلف چرخه‌ هیدرولوژیکی برای برنامه‌ریزی در برای حفاظت از منابع آبی حائز اهمیت است. از طرف دیگر، نبودن برآورد مناسب رواناب حاصل از بارش در حوزه‌های آبخیز، مدیریت بهینه‌ی منابع آبی به ویژه مدیریت بهره‌برداری سدها و شبکه‌ی آبرسانی را دچار مشکل می‌نماید. در پژوهش حاضر از مدل </strong><strong><span dir="LTR">SWAT</span></strong><strong> برای شبیه‌سازی رواناب ماهانه‌ی</strong><strong> حوزه‌ آبخیز قره‌سو واقع در استان اردبیل با مساحت 4062 کیلومتر مربع استفاده شد. هدف اصلی این پژوهش، کاربرد و اجرای مدل </strong><strong><span dir="LTR">SWAT</span></strong><strong> در شبیه‌سازی رواناب ماهانه حوزه‌ آبخیز قره‌سو</strong><strong> و </strong><strong>ارزیابی دقت شبیه‌سازی مدل در مراحل واسنجی و اعتبارسنجی می‌باشد. آمار رواناب ایستگاه‌های هیدرومتری سامیان، پل الماس و یامچی در سال‌های 2003 تا 2010 میلادی ( 1381 تا 1389 هجری شمسی) برای شبیه‌سازی جریان مورد استفاده قرار گرفت. آمار سال‌های 2003 تا 2008 برای واسنجی و آمار سال‌های 2009 و 2010 برای اعتبارسنجی مدل در نظر گرفته شد. ضرایب تبیین (</strong> <strong>) و نش- ساتکلیف (</strong> <strong>) برای ارزیابی کارایی مدل استفاده گردید. ضریب </strong> <strong>&nbsp;در دوره‌ی واسنجی 70/0، 68/0 و 34/0 و در دوره‌ اعتبارسنجی 82/0، 53/0 و 63/0 به دست آمد که به ترتیب متعلق به ایستگاه‌های یامچی، سامیان و پل الماس است. ضریب </strong> <strong>&nbsp;در دوره‌ی واسنجی به ترتیب 51/0، 58/0 و 09/0 و در دوره‌ی اعتبارسنجی به ترتیب 51/0، 33/0- و 60/0 به دست آمد. بر اساس نتایج ضرایب ارزیابی، مدل </strong><strong><span dir="LTR">SWAT</span></strong><strong> رواناب ماهانه‌ی ایستگاه یامچی را در هر دو مرحله واسنجی و اعتبارسنجی به صورت قابل قبول شبیه‌سازی کرده است. از دلایل ضعف مدل در شبیه‌سازی جریان در بعضی از ماه‌های سال می‌توان به شبیه‌سازی ضعیف ذوب برف، ناسازگاری فرضیات مدل در انتقال جریان در لایه‌های یخ‌زده و اشباع، تعداد کم داده‌های جریان و فقدان داده‌های ورودی لازم برای شبیه‌سازی آب زیرزمینی اشاره کرد.</strong></p> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Simulation of stream flow, prediction of the hydrological behavior of watersheds and understanding of various components of the hydrological cycle is important in order to plan for protection of water resources. On the other hand, lack of proper estimation of runoff in the watersheds, may cause serious problems in the optimum management of water resources and particularly the utilization of dams and water transfer systems. The main objectives of present study were application and test the performance of Soil and Water Assessment Tool (SWAT) as a simulator of monthly stream flow in the Ghareh Su watershed with an area of 4062 km². The simulation was carried out using flow data from the Samian, Pol Almas and Yamchi hydrometric stations for 8-hydrological years (from January 2003 to December 2010), where data for the six years (from January 2003 to December 2008) were used as a calibration period and validation period was done for two years (from January 2009 to December 2010). The performance of the model was evaluated by coefficient of determination ( ) and Nash&ndash;Sutcliffe efficiency ( ). The &nbsp;values in Yamchi, Samian and Pol Almas hydrometric stations during the calibration and validation periods were 0.70, 0.68, 0.34 and 0.82, 0.53, 0.63, respectively. The &nbsp;values were 0.51, 0.58, 0.09 and 0.51, -0.33, 0.60, respectively. The statistical analysis showed a satis factory agreement between observed and simulated monthly discharge values, in Yamchi hydrometric station during the calibration and validation periods. The weakness of the model to simulate flow for some months was probably due to a poor characterization of snowmelt processes, the discordance between model assumptions with flow transmission in frozen and saturated layers,<a name="_GoBack"></a> lack of sufficient discharge data, and lack of input data for simulation of groundwater recharge and groundwater-river interaction.</p> اعتبارسنجی, حوزه‌ی آبخیز قره‌سو, رواناب, مدل SWAT, واسنجی Calibration, Ghareh Su watershed, Runoff, Validation, SWAT model 59 50 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-125&slc_lang=fa&sid=1 فواد ناصرآبادی 10031947532846003889 10031947532846003889 Yes اباذر اسمعلی عوری 10031947532846003890 10031947532846003890 No حسین اکبری 10031947532846003891 10031947532846003891 No رخساره رستمیان 10031947532846003892 10031947532846003892 No