fa مقایسه کارایی روش گشتاور خطی با روش‌های مرسوم برآورد دبی حداکثر لحظه‌ای سیلاب (مطالعه موردی: حوزه آبخیز شیخ عثمان شهرستان اشنویه) تخصصي Special پژوهشي Research <p><em><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; با توجه به وسعت کشور ایران و تنوع آب و هوایی در نقاط مختلف آن و تغییرپذیری رژیم بارشی ضرورت دستیابی به روش‌های نوین محاسبات سیلاب را ایجاد می‌کند. بدین منظور لازم است کارایی روش‌های جدید در مقایسه با روش‌های مرسوم در نقاط مختلف ایران مورد ارزیابی قرار گیرد تا در صورت تطابق مناسب برای نواحی مختلف برای محاسبات سیلاب مورد استفاده قرار گیرد. دو روش مرسوم به دست آوردن پارامترهای آماری محاسبات سیلاب یکی روش گشتاور معمولی و دیگری روش بیشینه درست&shy;نمایی وجود دارد که هر دو مورد این روش‌ها در نرم‌افزار </strong></em><em><strong><span dir="LTR">Hyfa</span></strong></em><em><strong> مورد محاسبه قرار می‌گیرد و از نتایج آن در کشور ما نیز استفاده می‌شود. روش جدید دیگری که در چندین سال اخیر در دنیا برای محاسبه این پارامترهای آماری مورد استفاده قرار می‌گیرد، روش گشتاورهای خطی است که توسط کارشناسان برجسته هیدرولوژی در بسیاری از نقاط دنیا کارایی آن مورد ارزیابی قرار گرفته است و توصیه‌های مفیدی نیز برای استفاده از این روش نوین ارایه شده است. هدف این پژوهش نیز ارزیابی چنین کارایی در حوزه انتخاب شده&shy;ای به نام حوزه آبخیز شیخ عثمان شهرستان اشنویه از توابع استان آذربایجان غربی بوده است تا کارایی این روش نوین در این منطقه مورد ارزیابی قرار گرفته و در صورت مناسب بودن استفاده از آن به دیگر مناطق نیز بسط یابد. نتایج این پژوهش نیز نشان می‌دهد که در پنج ایستگاه انتخاب شده منطقه و با توجه به مقایسه سه روش محاسبه پارامترهای آماری مورد استفاده در دبی حداکثر سیلاب شامل روش گشتاور معمولی، روش بیشینه درست&shy;نمایی و روش گشتاور خطی، بهترین روش و توزیع انتخاب شده روش نوین گشتاور خطی و توزیع گمبل بوده است و لذا کارایی این روش برای محاسبه دبی حداکثر لحظه‌ای سالانه سیلاب با دقت بالاتری را نسبت به روش‌های مرسوم قبلی نشان می‌دهد.</strong></em></p> <p>&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;Due to the extent of Iran and the variety of climates in different area with variation of precipitation cause urgency obtaining to new methods for flood calculations. For this purpose necessary, efficient of new method assessment in compare of current method in different area of Iran until if suitable fitness for different region, used to calculation of flood. Two current methods for calculating of statistical parameter about flood have been ordinary moments and maximum likelihood that these methods calculate in Hyfa (Hydrological frequency analysis) and using of these results in our country. Another new method for computation of these statistical parameters in the recent years, that using in the world have been linear moments that applied by Hydrological experts for assessment in different area of the world and have been &nbsp;&nbsp;suitable recommendation for applying of this new method. The aim of this research was assessment of efficiency of this method in the selection area of sheikh Osman watershed from Oshnavieh in west Azerbaijan province as has been assessment, efficiency of this method in this region and if suitable developed for another region of Iran. The result of this study distinguished &nbsp;for five selection station in this region&nbsp; and pay attention to comparison between three methods of ordinary moment ,maximum likelihood and linear moment method, the best selection method and distribution have been the Gamble distribution with&nbsp; linear&nbsp; moment and &nbsp;extinct &nbsp;efficiency of this method for calculation &nbsp;of annual maximum peak floods &nbsp;that distinguish more accuracy compare with current method.</p> دبی حداکثر لحظه‌ای, تابع توزیع فراوانی, مجموع مربعات باقی‌مانده, گشتاور خطی‏, توزیع گمبل Frequency Distribution Function, Gumble Distribution, Linear Moment, Maximum Peak Flood, Residual Sum of Square 127 119 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-131&slc_lang=fa&sid=1 عباس غلامی 10031947532846003882 10031947532846003882 Yes