fa ژرفاسنجی و برآورد حجم آب مخازن با استفاده از تصاویر حس‌گر OLI سنجش از دور و سامانه های اطلاعات جغرافيايی سنجش از دور و سامانه های اطلاعات جغرافيايی پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong>به‌‌کارگیری روش‌های میدانی ژرفاسنجی به‌منظور برآورد ژرفا و حجم آب در مخازن، مستلزم صرف هزینه و زمان زیادی است. در‌ همین ‌راستا روش‌های متعدد سنجش ‌از دور مورد ارزیابی قرار گرفته است. در این پژوهش روشی بر پایه مدل تابش</strong> <strong>‌و‌</strong> <strong>بازتابش برای برآورد ژرفا و حجم آب با استفاده از تصاویر باندهای حس‌گر </strong><strong><span dir="LTR">OLI</span></strong><strong> معرفی شد. ابتدا در 27 ‌‌اردیبهشت 94 با استفاده از قایق و ژرفاسنج ‌صوتی، ژرفای آب آب‌بندان‌های مهدشت، سوربن و دشت‌ناز با فواصل 50 ‌متری اندازه‌گیری و سپس در روز‌های 5 ‌‌خرداد و 14‌مرداد</strong> <strong>‌94 و همچنین 8 ‌‌خرداد، 9 ‌‌تیر و 2 ‌‌شهریور ‌‌95 مقدار اشل ثبت و ژرفا و حجم‌های دقیق آب تعیین شد. سپس ضریب تبیین مقادیرسلولی تصاویر و ژرفای اندازه‌گیری‌شده محاسبه شد. متوسط مقدار ضریب تبیین برای باندهای 5،4،3،2 و 6 به‌ترتیب 38/0، 43/0، 48/0، 6/0 و 6/0 بود. باتوجه به نتایج فوق باندهای 2 و 3 حذف و برای بهبود همبستگی به‌کمک باندهای 4، 5 و 6 شاخص‌های نسبت‌باندی و تفاضل‌نرمال تولید و در ادامه ضریب تبیین ژرفای اندازه‌گیری‌شده و شاخص‌های مذکور محاسبه شد و شاخص‌ </strong><strong><span dir="LTR">IV</span></strong><strong> (تفاضل‌نرمال باند ‌4 و ‌6) با مقدار 62‌درصد به&shy;عنوان شاخص منتخب معرفی شد. در مجموع ضرایب ‌همبستگی به‌گونه‌ای نبود که بتوان از روش سنجش ‌از دور برای تعیین دقیق ژرفای آب در هرکدام از پیکسل‌ها بهره برد. سپس با استفاده از روش طبقه‌بندی‌ ژرفایی حجم آب آب‌بندان‌ها با استفاده از باندهای مذکور و شاخص منتخب تخمین و در نهایت مقدار ضریب تبیین و خطای‌نسبی میان حجم برآورد‌شده و واقعی محاسبه شد. میانگین ضرایب‌همبستگی حجم حاصل از تصاویر باندهای 2، 3، 4، 5 و 6 به‌ترتیب 94/0، 93/0، 96/0، 95/0 و 8/0 با میانگین خطای‌نسبی 3/9، 1/8، 3/8، 8/8 و 9/9 درصد محاسبه شد. متوسط مقدار همبستگی‌خطی و خطای‌نسبی حاصل از شاخص </strong><strong><span dir="LTR">IV</span></strong><strong> به‌ترتیب 96/0 و 7/7 درصد به‌دست آمد. به‌این‌ترتیب برآورد حجم آب مخازن با روش طبقه‌بندی ژرفایی شاخص منتخب می‌تواند با خطای ‌کمی جایگزین اندازه‌گیری میدانی شود.</strong></span></p> <p style="text-align: justify;">Nowadays using field depth measurement to estimate capacity of water reservoirs is a costly and time consuming method. In this regard, different multiple techniques of remote sensing method has been adopted. In this study, a radiation and reflection based model was introduced to estimating the bathymetry and water capacity of reservoir by images of OLI sensor. For this, at May 17, 2015 water depth was measured each 50 meters in Mahdasht, Sorbon and Dasht-e-naz water reservoirs using Sonar system. All water reservoirs located in Miandoroud plain between latitude of and longitude of in north east of Sari city, Mazandaran province, Iran. Then, the measurement continued for five more times; on May 26, Aug 5 of 2015 and again on May 28, June 29 and August 23 of 2016 to record depth and precise determination of water capacity. In order to estimate the reservoir capacity image values for blue, green and red band two times more than maximum depth, were classified equally (any given class represents 0.5 meter depth). Subsequently, total volume of reservoir was extracted by a sum of product of number of cells, cell depth index and cell area. Finally, the average relative error and estimated correlation coefficients of volume estimation for 3 mentioned reservoirs in 6 times in blue, green and red bands were 11.19, 4.95, 5.5 and 96, 97 and 98 percent, respectively. Consequently, the use of this method is proposed to measure the volume of reservoirs.<br> &nbsp;</p> سنجش‌‌از‌دور, آب‌بندان, ژرفاسنج‌صوتی, طبقه‌بندی‌ژرفایی, مدل تابش و بازتابش Depth Classification, Echo Sounder Pool, Remote Sensing, Radiation, Reflection Model 46 57 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-891-1&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Habibi Khaveh حسن حبیبی خاوه habibi_hassan@ymail.com 10031947532846007777 10031947532846007777 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University آبیاری و زهکشی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Mohammad Ali GHolami Sefidkouhi محمد علی غلامی سفید کوهی ma.gholami@sanru.ac.ir 10031947532846007778 10031947532846007778 Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Ali Reza Emadi علیرضا عمادی a.emadi@sanru.ac.ir 10031947532846007779 10031947532846007779 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری