fa تعیین بهترین روش همگن‌بندی سلسله مراتبی برای تحلیل منطقه ای شاخص جریان پایه در حوزه های آبخیز استان کرمان مديريت حوزه های آبخيز مديريت حوزه های آبخيز پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong><span dir="RTL"><span style="color:black;">فقدان پوشش کامل داده &shy;های هیدرولوژی، هیدرولوژیست &shy;ها را مجبور به استفاده از روش همگن‌بندی در تحلیل منطقه&shy; ای می‌کند. در این پژوهش، به&shy; منظور انتخاب بهترین</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">روش</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">خوشه&shy; بندی</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">سلسله&shy; مراتبی</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">در</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">گروه&shy; بندی</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">حوضه&shy; ها، با استفاده از داده‌های جریان روزانه رودخانه، جریان </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">پایه و شاخص آن از روش فیلتر رقومی برگشتی دو پارامتره در 43 ایستگاه آب‌سنجی مربوط به حوضه</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">های درجه چهار استان کرمان، استخراج شد. پارامترهای هیدرولوژیکی و</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">اقلیمی، محاسبه و عوامل فیزیوگرافی</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">در محیط</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">رقومی استخراج شد.</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">با استفاده</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">از</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">روش</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">آزمون</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">تحلیل</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">عاملی</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">از</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">بین</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">14</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">پارامتر</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">مؤثر</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">در</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">شاخص جریان پایه، شش عامل ثابت افت منحنی هیدروگراف، بارش متوسط سالانه، تبخیر و تعرق واقعی، نفوذ&shy;پذیری، توپوگرافی (شیب و ارتفاع&shy;) و شماره منحنی،</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">به عنوان عوامل مستقل</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">انتخاب</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">شدند. همگن‌بندی حوضه &shy;ها با استفاده از عوامل مستقل انتخابی به روش&shy;های مختلف سلسله&shy; مراتبی شامل: نزدیک‌ترین همسایه، دورترین همسایه، فاصله از مرکز ثقل و روش وارد، انجام شد.</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">سپس روابط</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">منطقه‌ای</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">به روش‌ رگرسیون خطی، در سطوح معنی</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">داری کمتر از یک درصد برای گروه&shy; های همگن تمام روش&shy;ها به</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">دست آمد.</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">ارزیابی</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">صحت و</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">کارایی</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">مدل‌های</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">برآوردی، به</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">روش&shy; های آزمون استقلال خطاها، نرمال بودن توزیع خطاها و هم</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;">&shy;&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;">خطی</span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;">انجام شد. سپس دقت مدل &shy;های استخراج‌شده با استفاده از ایستگاه &shy;های شاهد محاسبه و با یکدیگر مقایسه شد. نتایج نشان داد که دقت مدل&shy; های استخراج‌شده در حوضه‌های همگن انتخاب‌شده به روش&shy;&quot;فاصله از مرکز ثقل&quot; به دلیل حداقل خطای برآورد نسبی به میزان 137/27% برای منطقه یک و 89/36% برای منطقه همگن دو، حداقل خطای برآورد استاندارد و ضریب همبستگی بالا، به&shy; عنوان بهترین روش همگن‌بندی سلسله&shy; مراتبی برای برآورد منطقه &shy;ای شاخص جریان پایه در منطقه پژوهش تشخیص داده شد.</span></span></strong></span></p> <div style="text-align: justify;">The lack of complete coverage of hydrological data forces hydrologists to use the homogenization methods in regional analysis. In this research, in order to choose the best Hierarchical clustering method for regional analysis, base flow and related index were extracted from daily stream flow data using two parameter recursive digital filters in 43 hydrometric stations of the Kerman province. Physiographic, climatic and hydrological parameters were calculated. Using factor analysis of 14 parameters, six factors including: hydrograph recession constant, mean annual precipitation, actual evapotranspiration, permeability, topography (slope and height) and curve number were chosen as the most important independent factors. Hierarchical clustering of catchments using independent factors in different methods including: Nearest neighbor, Furthest neighbor, Centroid clustering and Ward were down. Then the regional equations using linear regression at 1% significant level for each homogeny region were determined. To compare and evaluate the accuracy and efficiency of the models, Independence errors, Colinerity and normal distribution of errors were tested. The results showed that &ldquo;Centroid clustering method &quot; because of low relative error with the amount of 27.137% for zone A and 36.89% for zone B of homogeneous region, minimum standard error of the estimate and the high correlation coefficient, diagnosed as the best homogeneity method to estimate regional base flow index in the study area.</div> تحلیل عاملی, تحلیل منطقه‌ای, خوشه بندی سلسله مراتبی, شاخص جریان پایه, کارایی مدل Base Flow Index, Factor Analysis, Hierarchical Clustering, Model Efficiency, Regional Analysis 95 105 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-899-1&slc_lang=fa&sid=1 Rahim kazemi رحیم کاظمی ra_hkazemi@yahoo.com 10031947532846007873 10031947532846007873 Yes Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Tehran, Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران Forood Sharifi فرود شریفی FSH1338@GMAIL.COM 10031947532846007874 10031947532846007874 No Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Tehran, Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران