fa پایش تغییرات مکانی و زمانی خشکسالی آب‌های زیرزمینی با استفاده از شاخص‌های GRI و SWI (مطالعه موردی: دشت ساری- نکا آبخیزداری آبخیزداری پژوهشي Research <p dir="RTL"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">کاهش تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی، افزایش برداشت از طریق چاه‌های عمیق جهت کشاورزی، افزایش دما و تبخیر و تعرق، تغییرات اقلیمی و تغییر نوع بارش موجب کاهش تراز و افت سطح آب‌های زیرزمینی شده که از آن به عنوان خشکسالی آب‌های زیرزمینی یاد می‌شود. شناسایی، پایش و بررسی خصوصیات خشکسالی در برنامه‌ریزی منابع آب بسیار مهم است. هدف از این تحقیق بررسی تغییرات مکانی و زمانی خشکسالی آب‌های زیرزمینی با استفاده از شاخص‌های منبع آب زیرزمینی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">GRI</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و سطح آب استاندارد شده </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SWI</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در محدوده دشت ساری- نکا می‌باشد. برای این منظور، داده‌های مربوط به آب‌های زیرزمینی 40 حلقه چاه پیزومتری از سال 1364 تا 1394 مورد تحلیل قرار گرفت. سپس شاخص‌های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">GRI</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SWI</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> برای مقیاس‌های زمانی 3، 6، 9، 12، 18، 24 و 48 ماهه در نرم‌افزار‌های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">Minitab</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">M.S Excel</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> محاسبه گردید. گستره مکانی خشکسالی آب‌های زیرزمینی در محدوده دشت مورد مطالعه از روش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">IDW</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">ArcMap 10.3</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بدست آمد. نتایج این تحقیق نشان داد که شدیدترین خشکسالی در مقیاس زمانی 3 ماه در شاخص </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">GRI</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در شهریور ماه 1394 با مقدار 93/3- و در شاخص </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SWI</span></span></span><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> در مهر ماه 1394 با مقدار 86/4 رخ داده است. تغییرات مکانی خشکسالی بیان کننده وقوع خشکسالی در بخش‌های شمالی دشت بوده که مربوط به مرداد ماه سال 1384 می‌باشد. نقشه‌های پهنه‌بندی نشان دادند که مرداد ماه دارای بیشترین مقدار پهنه خشکسالی و بهمن ماه دارای کمترین مقدار آن می‌باشد، که مهم‌ترین عامل آن برداشت از سفره‌های آب زیرزمینی برای کشاورزی می‌باشد.</span></span><br> &nbsp;<br> &nbsp;</p> <p>Decrease of aquifer recharge, Increased pumping through deep wells for agricultural purposes, increases in temperature and evapotranspiration, climate change and change the type of precipitation induced reduce of water level and water table which is called Groundwater Drought. Identifying, monitoring and characterization of drought is very important for water resources planning. The object of this study is investigating temporal and spatial variations of groundwater drought using Groundwater Resource Index (GRI) and Standardized Water Level Index (SWI) in the plain area of Sari-Neka. For this purpose, groundwater data of 40 piezometric well from 1364 to 1394 were analyzed. Thus, GRI and SWI indices for time scales of 3, 6, 9, 12, 18, 24 and 48 months in Minitab and M.S Excel was calculated. Spatial extent of groundwater drought in the plain using IDW in ArcMap 10.3 was obtained. The results show that the severest drought in 3-month time scale using GRI index in Shahrivar 1394 in the amount of -93.3 and SWI index in Mehr 1394, with value of 86.4 occurred. Drought spatial changes in northern parts of the plain are related to Mordad 1384. Zoning maps indicated that Mordad highest amount of drought and Bahman has lowest value; the most important for this is pumping water from groundwater aquifers for agriculture.<br> &nbsp;</p> دشت ساری- نکا, خشکسالی آب زیرزمینی, روش IDW, شاخص GRI, شاخص SWI Sari-Neka Plain, Groundwater Drought, IDW Method, GRI Index, SWI Index 269 279 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-935-1&slc_lang=fa&sid=1 Sayed Hussein Roshun سید حسین روشان H.Roshun@stu.sanru.ac.ir 10031947532846006532 10031947532846006532 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Mahmoud Habibnejad Roshan محمود حبیب نژاد روشن m.habibnejad@sanru.ac.ir 10031947532846006533 10031947532846006533 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری