fa اثر آماده‌سازی خاک برای مطالعات آزمایشگاهی فرسایش بر رواناب سطحی تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; اگرچه </strong><strong>مطالعات آزمایشگاهی رواناب و فرسایش در مقیاس کرت به دلیل مزایای پژوهشی اجتناب‌ناپذیر هستند، </strong><strong>اما انجام این مطالعات مستلزم دست‌خوردگی، انتقال به آزمایشگاه و آماده‌سازی خاک برای قرارگیری در کرت‌ها بوده و این اقدامات به نوبه خود به کاهش اعتبار نتایج منجر می‌شوند. با این‌حال علی‌رغم اهمیت این موضوع، تاکنون کم‌تر به ارزیابی اثرات آماده‌سازی خاک بر متغیرهای رواناب و رسوب پرداخته شده است. </strong><strong>بنابراین پژوهش حاضر به منظور مقایسه </strong><strong>رواناب </strong><strong>سطحی در دو حالت خاک دست&shy;نخورده (شرایط طبیعی) و دست‌خورده (طی مراحل مختلف آماده‌سازی خاک برای مطالعات آزمایشگاهی) انجام گرفت. بدین منظور کرت‌های صحرایی با ابعاد 1&times;1 متر </strong><strong>در دو حالت خاک دست‌نخورده و دست‌خورده </strong><strong>در دامنه&shy;ای دارای خاک شنی- رسی- لومی با شیب ثابت 18 درصد در حاشیه روستای کدیر در بالادست حوزه آبخیز آموزشی-پژوهشی دانشگاه</strong><strong> تربیت مدرس تحت بارندگی شبیه‌سازی شده با </strong><strong>سه شدت 40، 60 و 80 میلی‌متر در ساعت قرار گرفت. سپس زمان شروع </strong><strong>رواناب </strong><strong>در خروجی هر رت ثبت و حجم و ضریب </strong><strong>رواناب د</strong><strong>ر پنج فاصله زمانی سه دقیقه پس از شروع رواناب اندازه&shy;گیری شد. بر مبنای نتایچ حاصل از این پژوهش، میانگین زمان شروع، حجم و ضریب رواناب کرت در اثر دست‌خوردگی خاک به&shy;طور معنی&shy;دار (</strong><strong>01/0> </strong><strong><span dir="LTR">p</span></strong><strong>) و به&shy;ترتیب 29/2، 45/3 و 79/2 برابر افزایش یافتند که این موضوع به وضوح نشان‌دهنده عدم امکان تعمیم نتایج آزمایشگاهی رواناب و فرسایش به شرایط طبیعی بدون لحاظ اثرات ناشی از دست‌خوردگی خاک است. نتایج هم&shy;چنین نشان داد که عوامل دست‌خوردگی خاک و شدت بارندگی اثر متقابل هم‌افزایی بر زمان شروع رواناب و اثر متقابل </strong><strong>هم‌زدایی</strong> <strong>بر حجم و ضریب رواناب داشتند.</strong></p> <p><font color="#000000"><span b="" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">Despite of </span><span class="hps"><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">soil</span></span><span class="shorttext"><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times=""> </span></span><span class="hps"><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">disturbance, transfer to the laboratory and preparation inside the plots which themselves lead to lower validity of the results, t</span><span b="" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">he </span><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">experimental study</span><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times=""> </span><span b="" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">on</span><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times=""> runoff and erosion</span></span><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times=""> <span class="hps">at</span> <span class="hps">plot</span> <span class="hps">scale with many </span></span><span b="" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">research advantages </span><span class="hps"><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">are</span></span><span class="shorttext"><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times=""> </span></span><span class="hps"><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">inevitable. However, there has been less attention </span><span b="" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">to </span><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">evaluate the effects of soil preparation on runoff and sediment variables. The present study was therefore conducted to compare surface runoff in two undisturbed (natural) and disturbed (during various steps of preparing soil for laboratorial studies) soil conditions. To achieve the study purposes, 1&times;1 m-plots were considered in a slope with sandy-clay-loam soil and gradient of 18% under simulated rainfall with three intensities of 40, 60 and 80 mm h^-1. The study slope was located in the vicinity of Kodir village in upper Educational and Research Forest Watershed of Tarbiat Modares University. The time-to-runoff in the output of each</span><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times=""> </span><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">plot was</span><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times=""> </span><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">recorded and the runoff volume and coefficient at five three-minute intervals was subsequently measured. The </span></span><span b="" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">results showed </span><span class="hps"><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">that the average time-to-</span></span><span b="" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">runoff, runoff volume </span><span class="hps"><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">and </span></span><span b="" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">coefficient</span><span b="" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times=""> </span><span b="" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">were significantly (p&le;0.01) increased </span><span class="hps"><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">2.29</span></span><span b="" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">, 3.45 and 2.79 times, respectively </span><span class="hps"><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">due to the soil</span><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times=""> </span><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">disturbance</span></span><span b="" lang="EN" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times=""> </span><span b="" new="" style="line-height: 115%; font-family: ;" times="">which clearly indicated the impossibility generalization of laboratorial runoff and erosion results to natural conditions without considering the effects of soil disturbance. The results showed the synergistic interaction of soil disturbance and rainfall intensity on time-to-runoff and antagonistic interaction on runoff volume and coefficient.</span></font></p> زمان شروع رواناب, دست‌خوردگی خاک, شبیه ساز باران, ضریب رواناب Rainfall Simulator, Runoff Coefficient, Soil Disturbance, Time-to-Runoff 68 60 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-152&slc_lang=fa&sid=1 وفا همایون فر 10031947532846004425 10031947532846004425 No عبدالواحد خالدی درویشان 10031947532846004426 10031947532846004426 Yes سیدحمیدرضا صادقی 10031947532846004427 10031947532846004427 No