fa بررسی نقش پارامترهای هیدرولوژیکی و هندسی حوزه بر شکل منحنی تداوم جریان (مطالعه موردی: ناحیه خزری) تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right: -0.05pt;"><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; منحنی تداوم جریان یک روش کلاسیک برای نمایش گرافیکی روابط بین فراوانی و بزرگی جریان است. عوامل متعددی در شکل این منحنی و روند تغییرات آن نقش دارند که از جمله آن&shy;ها می&shy;توان به پارامترهای اقلیمی و فیزیوگرافیکی حوزه اشاره نمود. در این پژوهش، روابط بین شکل منحنی تداوم جریان و پارامترهای فیزیکی حوزه مورد بررسی قرار گرفته است. تعداد 20 ایستگاه با آمار مناسب و دوره مشترک آماری 1385-1351 انتخاب شد. با استفاده از نقشه توپوگرافی با مقیاس1:50000 و تعیین موقعیت ایستگاه‌ها، محدوده مورد پژوهش مشخص و پارامترهای اولیه حوزه با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی، استخراج شد. منحنی تداوم جریان با استفاده از داده&shy;های روزانه جریان، ترسیم و با استفاده از برنامه&shy;نویسی در محیط برنامه&shy;نویسی </strong><strong><span dir="LTR">MATLAB</span></strong><strong> شیب اولین و آخرین نقطه</strong> <strong>عطف منحنی به</strong> <strong>عنوان شاخص تغییر شکل منحنی محاسبه شد. تجزیه</strong> <strong>عاملی</strong> <strong>انجام و عوامل مستقل تأثیرگذار بر شکل منحنی مشخص شد. سپس همگنی</strong> <strong>هیدرولوژیکی زیرحوزه&shy;ها بر اساس عوامل مستقل با</strong> <strong>استفاده</strong> <strong>از</strong> <strong>روش</strong> <strong>تحلیل</strong> <strong>خوشه&shy;ای مورد بررسی قرار گرفت. در نهایت، همبستگی میزان درصدهای عدم تجاوز منحنی در نقطه عطف، با پارامترهای هندسی و هیدرولوژیکی حوزه&shy;ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که پارامترهای محیط، مساحت، طول رودخانه اصلی، طول حوزه، زمان&shy;تمرکز و ارتفاع متوسط حوزه، مهم&shy;ترین عوامل تأثیرگذار بر روی شکل منحنی تداوم جریان در منطقه پژوهش می&shy;باشند. تمامی شش پارامتر فوق دارای همبستگی مثبت با ضریب همبستگی حداقل 54/0 متعلق به ارتفاع متوسط و حداکثر 78/0 برای محیط حوزه با شاخص تغییر شکل منحنی تداوم جریان می&shy;باشند. پارامتر شیب متوسط حوزه و بارش متوسط سالانه به عنوان دومین عامل تأثیرگذار، دارای رابطه منفی با ضریب همبستگی 59/0 و 56/0 می&shy;باشد.</strong></p> <p>The flow duration curve (FDC) is a classical method used to graphically represent the relationship between the frequency and magnitude of stream flow<span dir="RTL">.</span> Several factors are involved in the shape of (FDC), including climatic and physiographic parameter of basin. In this research, the relationship between (FDC) and the physical parameters of the basin were investigated. 20 hydrometric stations with appropriate daily data were selected. Physiographic parameters extracted using the GIS capability and Flow duration curve were plotted using daily flow data. The first and last inflection of the curve was computed, using coding in MATLAB programming environment. Factor analysis was performed and the most important independent factors influencing the form of flow duration curve were identified. The homogeneous analysis based on independent factors, using cluster analysis method was investigated. Finally correlation between the exceedance values at the inflection point and the geometric and hydrologic parameters were investigated. The results showed that the parameters of the perimeter, Area, length of Main River, length of the catchment, the time of concentration, and the average height of the basin were the most important factors affecting the shape of the curve in the study area. All above mentioned parameters has a positive correlation with deformation curve Index<span dir="RTL">.</span> Precipitation was found as the second most influential factor, with a negative correlation.</p> حوزه خزر, شاخص تغییرشکل, مناطق همگن, منحنی تداوم جریان, نقطه عطف منحنی Deformation INDEX, Flow Duration Curve, Homogeneous Regions, Inflection, Khazar 127 119 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-158&slc_lang=fa&sid=1 رحیم کاظمی 10031947532846004325 10031947532846004325 Yes نجفقلی غیاثی 10031947532846004326 10031947532846004326 No