Journal of Watershed Management Research

fa تحلیل منطقه ای منحنی تداوم جریان در حوزه آبخیز دریاچه نمک Regional Analysis of Flow Duration Curve in Namak Lake Basin, Iran تخصصي Special پژوهشي Research      منحنی تداوم جریان نشاندهنده رابطه بین فراوانی و مقدار دبی روزانه، هفتگی و ماهانه است. داده‌های دبی جریان آب به شکل منحنی تداوم جریان به عنوان پیش‌نیاز برای طرح‌های مدیریت منابع آب از قبیل طراحی سدها، نیروگاه‌های برق‌ آبی، اجرای عملیات آبخیزداری، ارزیابی خطر خشک‌سالی و بررسی سلامت زیست‌بوم رودخانه مورد نیاز است. این تحقیق به منظور تحلیل منطقهای منحنی تداوم جریان در 33 حوزه آبخیز منتخب با طول دوره آماری مشترک روزانه 20 ساله در حوزه آبخیز دریاچه نمک انجام شد. پس از تهیه منحنی تداوم جریان برای 33 ایستگاه آبسنجی منتخب، شاخصهای دبی دو تا 90 درصد استخراج، و مناسبترین توزیع آماری منطقهای از بین ده توزیع آماری تشخیص داده شد و شاخصهای دبی دو تا 90 درصد با دوره بازگشت دو ساله به دست آمد. برای تحلیل منطقهای منحنی تداوم جریان از میان 18 متغیر مستقل فیزیوگرافی، اقلیمی، زمینشناسی و کاربری اراضی، شش عامل مساحت حوزه آبخیز، طول آبراهه اصلی، ارتفاع متوسط، درصد سازندهای نفوذپذیر و درصد اراضی مرتعی به عنوان عوامل مهم با استفاده از تحلیل عاملی انتخاب شدند. سپس با استفاده از رگرسیون چندمتغیره و ترکیب تحلیل خوشهای به منظور تعیین حوزههای آبخیز همگن و رگرسیون چندمتغیره تحلیل منطقهای دبیهای تداوم جریان انجام شد. به منظور بررسی و صحت مدلها در کل منطقه و مناطق همگن از نمایههای آماری ضریب تبیین، ریشه میانگین مربعات خطا، ضریب کارایی استفاده شد. نتایج نشان داد که رویکرد تحلیل منطقهای با تشخیص حوزههای آبخیز همگن باعث افزایش کارآیی و خطای کمتر مدلهای منطقهای میشود و با توجه به میزان ضریب بتا معادلات رگرسیونی، طول آبراهه اصلی مهمترین پارامتر تأثیرگذار در دبیهای تداوم جریان میباشد. A flow-duration curve (FDC) illustrates the relationship between the frequency and magnitude of daily, weekly and monthly stream flow. Applications of FDC are of interest for many hydrological problems related to hydropower generation, river and reservoir sedimentation, water quality assessment, water-use assessment, water allocation and habitat suitability. This study was carried out in 33 selected watersheds for regional analysis of FDC in Namak Lake basin. The FDCs were drawn for 33 selected watersheds, discharges of two to 92 percent were determined and the best probability distribution was recognized among ten probability distributions. The discharges of two to 92 percent with two-year return period were estimated. Using factor analysis selected six factors, includes area, average height, main channel length, drainage density, and percentage of permeable formations among 18 physiographical, meteorological, geological and land use characteristics as independent variables for regional of analysis of FDC. The multiple regression technique and combination of cluster analysis for determination of the homogenous watersheds and multiple regression techniques were carried out regional analysis of FDC. Determination coefficient (R2), root mean square error (RMSE) and efficiency coefficient (CE) statistics are employed to evaluate the performance of the models in all region and homogeneous regions. The results showed that regional analysis with homogeneous regions causes higher efficiency and lower error. According to beta coefficient of the regression equations, the continuity of the main channel flow rate was the most important parameter in the FDC. منحنی تداوم جریان, تحلیل منطقه ای, تحلیل خوشه ای, تابع توزیع آماری, حوزه آبخیز فاقد آمار Cluster analysis, FDC, Regionalization, Probability distribution, Ungauged watershed 236 228 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-168&slc_lang=fa&sid=1 سعید خسروبیگی بزچلویی 10031947532846004379 10031947532846004379 No مهدی وفاخواه 10031947532846004380 10031947532846004380 Yes