fa نقش اقدامات آبخیزداری بر خصوصیات آبنمود سیل (مطالعه موردی: حوزه آبخیز زوجی کاخک) آبخیزداری آبخیزداری پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong>در این مطالعه اثر اقدامات آبخیزداری بر ویژگی&shy; های آبنمود سیل با مدل </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;">HEC-HMS</span></span></strong><strong> مورد بررسی قرار گرفته شده است. برای طراحی، واسنجی و اعتبارسنجی مدل اطلاعات حوزه معرف و زوجی کاخک در استان خراسان رضوی تهیه و با بازدیدهای میدانی تکمیل گردید. نتایج آزمون </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;">T</span></span></strong><strong> جفتی و آماره‌های خطای نسبی، ضریب نش- ساتکلیف و ضریب تبیین برای مقادیر واقعی و شبیه&shy; سازی شده نرم&shy; افزار </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;">HEC-HMS</span></span></strong><strong> کارایی مدل در شبیه‌سازی آبنمود سیل حوزه&shy; های شاهد و نمونه را تایید کرد. نتایج نشان داد که اقدامات آبخیزداری توانسته است عکس&shy; العمل هیدرولوژیکی حوزه و خصوصیات آبنمود سیلاب از جمله ضریب سیلاب، دبی پیک و حجم سیلاب را به‌ترتیب با </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;">P_value</span></span></strong><strong> برابر با 001/0 ، 027/0 و 026/0 به صورت معنی&shy; داری کاهش دهد علاوه بر این عملیات بیولوژیک نسبت به سازه&shy; ای، دبی پیک و حجم سیلاب را ه‌به‌ترتیب 8/8 و 64/12 درصد بیشتر تعدیل کرده است.</strong></span><br> &nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">In the present study, the impact of watershed management practices on flood hydrograph characteristics was investigated using HEC-HMS model. In order to design, calibrate, and validate the model, data from a representative paired watershed (Kakhk Watershed, Khorasan Razavi Province, Iran) was collected and field surveys were performed to have the dataset further completed. Results of paired sample t-test, relative error statistics, Nash&ndash;Sutcliffe relative error and coefficient of determination for both real data and simulated results utilizing the HEC-HMS simulation software confirmed efficiency of the model in simulating flood hydrographs of the control and sample watersheds. Based on the results, watershed management practices could attenuate hydrologic response of the watershed and flood hydrograph characteristics such as flood coefficient (<em>p-</em>value: 0.001), peak discharge (<em>p-</em>value: 0.027), and flood volume (<em>p</em>-value: 0.026). Moreover, a comparison between structural practices and biological practices showed that, the biological practices could further attenuate the peak discharge and flood volume by 8.8 and 12.64%, respectively<span dir="RTL">.</span></p> <p></p> آبنمود سیل, اقدامات آبخیزداری, دبی پیک, حجم سیلاب, HEC-HMS Flood hydrograph, Watershed management practices, Peak discharge, Flood volume, HEC-HMS 204 210 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-121-3&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Ghotbaldin فاطمه قطب الدین ghotbaldinf@gmail.com 10031947532846007829 10031947532846007829 No University of Zabol دانشگاه زابل Mohammad Nohtani محمد نهتانی m.nohtani@uoz.ac.ir 10031947532846007830 10031947532846007830 Yes Department of Range and Watershed Management, University of Zabol گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه زابل Morteza Dehghani مرتضی دهقانی mdehghani.morteza@yahoo.com 10031947532846007831 10031947532846007831 No Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری