fa رزیابی کارایی مدل بارش- رواناب SIMHYD تحت سناریوهای مختلف تغییر اقلیم هواشناسی هواشناسی پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">حوزه آبخیز بابلرود و استان مازندران</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">از جمله مناطقی هستند که در سالیان اخیر حوادث اقلیمی متفاوتی را تجربه کرده &shy;اند.<br> بر این اساس لزوم بررسی هرچه بیشتر تأثیر تغییر اقلیم بر رواناب حوزه آبخیز مورد تأکید قرار می&shy; گیرد. این کار از طریق<br> مدل&shy; های تغییر اقلیم و بارش- رواناب که قادر به شبیه &shy;سازی و محاسبه اثر تغییرات اقلیمی بر مؤلفه &shy;های هیدرولوژیک اعم از بارش، دما، تبخیر و تعرق و رواناب هستند انجام می&shy; پذیرد. در این تحقیق با استفاده از این روش، داده&shy;های مدل گردش عمومی جو </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">HadCm3</span></span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">با به &shy;کارگیری مدل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">LARS-WG</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> تحت دو سناریوی </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">A2</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (بدبینانه)، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">B1</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> (خوش&shy;بینانه) برای دوره&shy; های زمانی 2065-2046 و 2099-2080 ریزمقیاس شدند</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">. </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">در مرحله بعد متغیرهای مورد پیش&shy; بینی به مدل بارش- رواناب </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SIMHYD</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> معرفی شدند. در شبیه&shy; سازی رواناب روزانه حوزه آبخیز بابلرود در دوره 2011-1982، بهترین دوره واسنجی و صحت&shy;سنجی با در نظرگرفتن طول دوره و </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">پارامترهای آماری بهینه و فرآیند آنالیز حساسیت مدل،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">به&shy; منظور به&shy; حداقل رساندن خطای شبیه سازی انتخاب شدند. نتایج نشان داد تطبیق معقولی از الگوی تغییرات رواناب بین جریان مشاهده&shy;ای و شبیه&shy; سازی&shy; شده در نمودار مشهود است.</span> به&shy;طوری&shy;که مقادیر نسبتاً بالای ضرایب تبیین </span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(73/0</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">=</span></span></strong><span dir="LTR" style="position:relative;top:3.0pt;"><img alt="" height="15" src="file:///C:UsersesmailiAppDataLocalTempmsohtmlclip1�1clip_image002.png" width="12" ></span><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و ناش</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">- ساتکلیف </span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(</span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">53/0=</span></span></strong><span dir="LTR" style="position:relative;top:3.0pt;"><img alt="" height="14" src="file:///C:UsersesmailiAppDataLocalTempmsohtmlclip1�1clip_image004.png" width="23" ></span><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">) در </span>مراحل واسنجی و صحت&shy; سنجی، بیانگر کارایی این مدل در شبیه&shy; سازی جریان&shy;های معمول و کمینه می&shy; باشد. همچنین، </span>نتایج نشان داد <span style="color:black;">حدود تغییرات میانگین دبی سالیانه در مدل </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;">SIMHYD</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">، 23+ تا 58+ درصد افزایش داشته است که</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> بیشترین افزایش دبی در ماه&shy;های اکتبر و نوامبر (حدود مهر و آبان) و بیشترین کاهش در ماه&shy;های جولای و آگوست (حدود تیر و مرداد) در سال&shy;های آتی می&shy; باشد. بر این اساس وضعیت <span style="color:black;">ماه&shy; های کم&shy; بارش سال به سوی خشکی بیشتر و ماه&shy; های پربارش به &shy;سوی سیلابی شدن پیش خواهد رفت.</span></span></span></strong><br> &nbsp;</p> <p>Babolroud watershed and Mazandaran province of such as are that in recent years, different extreme events have been happened. On this basis, emphasize necessity to investigate further on impact of climate change on watershed runoff. This work is done by climate change and rainfall-runoff models that able to simulate and calculate of climate changes impact on hydrologic components Including precipitation, temperature, evapotranspiration and runoff. In this study, using this method, the data model HadCm3&nbsp; general circulation of the atmosphere with the use of LARS WG model according to A2 (pessimist), B1(optimist) two scenarios for the time periods 2046-2065 and 2080-2099 be downscaled. Then predicted variables were introduced to SIMHYD rainfall-runoff model. The simulated daily runoff in the period 1982-2011, were selected the best period of calibration and verification with regard to the duration and optimizing statistical parameters and model sensitivity analysis process, in order to minimize the&nbsp; simulation error. The results showed a reasonable match of the runoff changes pattern between the observed and simulated. So that relatively high values of coefficients of determination (R2=0.73) and Nash-Sutcliffe (0.53) during calibration, validation, indicated the model efficiency to simulating common and minimal flow. The results, showed some changes in the average annual rate SIMHYD, +23 to +58 percent that the highest increase rate in October and November and the largest decline in July and August in the future years are. The situation of low rainfall months will be shift to more drought and rainy months toward the flooding.<br> &nbsp;</p> آنالیز حساسیت, شبیه‌سازی, مدل HadCm3, ناش- ساتکلیف Sensitivity analysis, Simulation, HadCm3 Model, Nash-Sutcliffe 216 225 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-29-3&slc_lang=fa&sid=1 Hadi Razaghian هادی رزاقیان hrazzaghian@yahoo.com 10031947532846006492 10031947532846006492 Yes دانشگاه پیام نور Kaka Shahedi کاکا شاهدی kaka.shahedi@gmail.com 10031947532846006493 10031947532846006493 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Behrouz Mohseni بهروز محسنی mohseni_m@pnu.ac.ir 10031947532846006494 10031947532846006494 No دانشگاه پیام نور