Journal of Watershed Management Research

fa اولویت بندی مکانی زهکشی زیرزمینی در محدوده پروژه آبیاری و زهکشی البرز Spatial Prioritization of Subsurface Drainage within the Alborz Project تخصصي Special پژوهشي Research      برای تولید نیازهای غذایی جمعیت در حال رشد جهان، لازم است بهرهوری آب کشاورزی افزایش یابد. بخش عمده این افزایش باید به واسطه سرمایهگذاریهای مرتبط با بهبود عملیاتهای آبیاری و زهکشی در اراضی کشاورزی موجود حاصل شود. هزینه بالای اجرای طرحهای زهکشی و محدودیتهای مالی، اجرای این طرحها را با چالش روبرو میکند؛ لذا به منظور استفاده بهینه از منابع مالی موجود، اولویتبندی مکانی اجرا، امری اجتنابناپذیر خواهد بود. در این پژوهش اولویتبندی مکانی زهکشی زیرزمینی در محدوده پروژه آبیاری و زهکشی البرز با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی مورد بررسی قرار گرفت. اولویتبندی بر مبنای دادههای هدایت الکتریکی عصاره اشباع خاک و فاصله تا سطح ایستابی (عمق سطح ایستابی)، انجام شد. پس از تعیین حدود آستانه برای هر یک از عوامل مؤثر، مکانیابی انجام و نقشههای پهنهبندی استخراج شد. بعد از ترکیب نقشه های پهنه بندی شده، نقشه اولویت اجرای زهکشی زیرزمینی به دست آمد. برای انجام میانیابی از ابزار آنالیز زمینآمار نرمافزار ArcGIS استفاده شد. با توجه به نتایج، روش کریجینگ نتایج قابل قبولی را در در میانیابی ارایه داد. پس از پهنه بندی موقعیتهای با اولویتهای مختلف برای زهکشی، مشخص شد مساحتی در حدود 10300 هکتار (حدود 55 % از مجموع اراضی) در اولویتهای اول و دوم اجرا قرار گرفت. این اراضی عموماً در نیمه شمالی محدوده در نزدیکی دریای خزر بودند. مشکل اصلی در این مناطق شوری، ماندابی بودن اراضی یا تلفیقی از این دو عامل بود. با توجه به تأثیر زهکشی بر بهبود عملکرد برنج به عنوان یکی از اصلیترین محصولات محدوده مورد مطالعه، اجرای سیستمهای زهکشی برای اولویتهای بالا توصیه میشود. In order to produce the world’s growing population food demands, it would be necessary to increase the productivity. Most of this increase should be gain by funding for improving irrigation and drainage at current fields. High costs of these projects and the funds’ limitation make challenges to conduct the projects; so in order to have optimized use of the limited funds, it would be necessary to spatial prioritize the projects. At the current study spatial prioritization of subsurface drainage within the Alborz irrigation and drainage project was evaluated by using geographical information system (GIS). Prioritization was done based on the electrical conductivity and depth to water table. After determining limitations for effective factors on positioning, the interpolation done and interpolated maps were exported. After complexion of the interpolated maps for different factors, the prioritization map for conducting subsurface drainage was gained. The geostatistical analysis tool of ArcGIS software was used for interpolation. According to the results the kriging method had acceptable results for interpolation. After positioning the locations with various prioritizations, it founded that an area about 10300 ha (about 54.64 % of total area) was in the 1st and 2nd prioritizations. Generally these lands were at the northern half of area near to Caspian Sea. The main problems of these lands were salinity, swamplands or mixture of these two factors. According to the positive effect of drainage on rice productivity as one of the main crops of the area, conducting subsurface drainage systems for higher priorities is suggested. بهسازی و تهویه خاک, زهکشی زیرزمینی, مازندران, مکان یابی Mazandaran, Positioning, Soil improvement and aeration, Subsurface drainage 180 190 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-189&slc_lang=fa&sid=1 سهراب خلیلی واودره 10031947532846005082 10031947532846005082 No علی شاهنظری 10031947532846005083 10031947532846005083 Yes میرخالق ضیاءتبار احمدی 10031947532846005084 10031947532846005084 No مجتبی چراغی زاده 10031947532846005085 10031947532846005085 No