fa ارزیابی اتصال شبکه‌ای‌ جاده‌های حوزه‌های آبخیز کوهستانی با استفاده از تئوری گراف در حوزه چهل چای استان گلستان تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; طراحی، ساخت و ارزیابی شبکه جاده جزء مطالعات امور زیربنایی در حوزه آبخیز می‌باشد.</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">این مطالعه به منظور ارزیابی وضعیت اتصالات شبکه </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">جاده&shy;های </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">موجود درحوزه آبخیز چهل چای استان گلستان، با استفاده از </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">شاخص‌های آلفا (</span></span></span></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&alpha;</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)، بتا </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">(</span></span></span></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&beta;</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)،</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> اتا (</span></span></span></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">&eta;</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)،</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> گاما (</span></span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:8.0pt;">&gamma;</span></span></span></em></strong><strong><em><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">)،</span></span></span></em></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> تراکم شبکه</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> و تغییر مسیر بر مبنای </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">تئوری گراف انجام گرفته است. ابتدا </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">نقشه شبکه جاده‌های موجود با استفاده از نقشه‌های توپوگرافی 25000/1، تصاویر ماهواره‌ای و برداشت زمینی با </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:8.0pt;">GPS</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;"> تهیه شد. در مرحله بعد مقدار هر کدام از شاخص‌هابرای شبکه جاده موجود در کاربری‌های جنگل، غیرجنگل و کل منطقه محاسبه و سپس با یکدیگر و حالت استاندارد مورد مقایسه قرار گرفتند. در کاربری جنگل، غیرجنگل و کل منطقه مقادیر شاخص آلفا به ترتیب برابر 79/0، 14/0 و 21/0-، شاخص بتا برابر 4/0، 78/0 و 56/0، شاخص اتا برابر با 2/1، .64/0 و 32/1، شاخص گاما برابر با 37/0، 23/0 و 19/0، شاخص تراکم شبکه برابر با12/6، 53/27 و 12/13 متر در هکتار و شاخص تغییر مسیر برابر با 61/0، 81/0 و 77/0 به دست آمد. نتایج حاصل از مقایسه شاخص‌ها نشان داد که شبکه جاده در منطقه جنگلی دارای اتصال مناسب بوده، در حالی که در مناطق غیرجنگلی دارای اتصال نامناسب و در کل منطقه دارای اتصال خیلی ضعیف می‌باشد. همچنین تراکم شبکه جاده در مناطق جنگلی ناکافی بوده و در مناطق غیرجنگلی با وجود افزایش تراکم، مقدار اتصالات کاهش یافته و در کل منطقه سرعت شبکه به دلیل وضعیت توپوگرافی ناهموار، مقدار توسعه شبکه پایین می‌باشد. نتایج کلی این تحقیق نشان داد با وجود زیاد بودن طول (مقدار) جاده</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ها و صرف هزینه</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">ها و وارد آمدن خسارت‌&rlm;های زیست محیطی،&rlm;شبکه جاده‌های موجود نتواسته کارایی لازم را جهت ارتباط بین کاربری‌های موجود برقرار نماید. لازم است در مطالعات آتیبا در نظر گرفتن اصل ارتباط شبکه، ملاحظات اقتصادی- &rlm;اجتماعی و زیست‌محیطی و همچنین برآورد نیاز آبخیز نشینان اصلاحات مفید در خصوص بهبود شبکه جاده موجود انجام گیرد. &rlm;</span></span></span></strong> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Planning, construction and assessment of road network are among the investigations for infrastructure development at watershed scales. The main aim of this study is assessing the road network connectivity in the Chehel-Chay Watershed, located in Golestan Province using Alpha (<em><span dir="RTL">&alpha;</span></em>), Beta (<em><span dir="RTL">&beta;</span></em>), Gamma (<em>&gamma;</em>), Eta (<em><span dir="RTL">&eta;</span></em>), network density and detour indices in graph theory. The available road network map was extracted on 1:25,000 scale, satellite imagery and mapping by GPS. Then the values of indices were calculated for road network that located in forest and non-forest land uses as well as for the whole of the study area. Then, the calculated indices were compared with each other and also with standard index values correspondingly. In forest land use, non-forest land use and whole of the study area the value of calculated indices are: for Alpha index 0.79, 0.14, -.021, for Beta index 0.4, 0.78, 0.56, for Eta index 1.2, 0.64, 1.32, for Gamma index 0.37, 0.23, 0.19, for network density index 6.12, 27.53, 13.12, and for detour index 0.61, 0.81, 0.77, respectively. The results showed that the network connectivity in forest area is suitable but in non- forest area despite of an increase in network density, the network connectivity is inappropriate and for the whole of the study area the network connectivity is considered to be too weak. The network density in forest area is inadequate and in non-forest area network connectivity has been decreased despite of an increase in network density. However, for the whole of the study area the amount t network speed is low due to topographic status and inadequate level of network development. The analysis indicates that the available road network despite of high length of roads constructed in the area and the associated high costs and environmental impacts has not have essential efficiency to connect various land uses in the study area. It is necessary to improve road network based on principles of network connectivity, economic, social and environmental considerations as well as inhabitants&#39; needs in future<br> researches. قطعات جاده, شاخص اتصالی, شبکه‌جاده, کاربری جنگل و غیر جنگل, واحد مدیریت Forest and non- forest land use, Management unite, Network connectivity, Road network, Road segment 259 267 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-196&slc_lang=fa&sid=1 محسن مصطفی 10031947532846005187 10031947532846005187 Yes شعبان شتایی جویباری 10031947532846005188 10031947532846005188 No مجید لطفعلیان 10031947532846005189 10031947532846005189 No امیر سعدالدین 10031947532846005190 10031947532846005190 No