fa شبیه سازی وقایع بارش- رواناب با اعمال دیاگرام های اختلاف فاز و تصحیح مؤلفه های بارش مؤثر هيدرولوژی هيدرولوژی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;">تبدیل بارش به رواناب در حوضه&shy; های آبخیز شامل روابط غیر&shy;خطی پبچیده حاصل از تعامل مجموعه &shy;ای از فرآیندهای هیدرولوژیکی مختلف می&shy; باشند. در مطالعه حاضر، بدون اتکاء به ساختاری از پیش تعیین شده، رابطه بین ورودی و خروجی سیستم صرفاً بر اساس طبیعت اطلاعات ثبت شده استخراج گردید. همچنین اختلاف فاز اتفاق افتاده بین سیگنال<em><span dir="LTR">&shy;</span></em>های بارش و رواناب با استفاده از آنالیز موجک متقاطع محاسبه شد. سپس دیاگرام اختلاف فاز در مقیاس&shy;ه ای مورد مطالعه برای وقایع منفرد و مرکب حوضه آبخیز لیقوان ترسیم گردید. با اعمال این فازها در موقعیت زمانی سیگنال<em><span dir="LTR">&shy;</span></em>های بارش، کلیه خطاهای ناشی از در نظر گرفتن حد متوسط برای تلفات حوضه به حداقل ممکن رسید، که در این تحقیق تحت عنوان موقعیت زمانی مینیمم خطا معرفی گردید (<em><span dir="LTR">METP</span></em>). همچنین پیش&shy;بینی دبی خروجی از حوضه توسط مدل فیلتر کالمن و بهینه&shy; سازی فضای حالت حاکم بر حوضه آبخیز لیقوان با استفاده از وقایع مرحله واسنجی انجام گرفت. با اعمال این اختلاف فازها در مؤلفه&shy; های بارش مؤثر، خطای ناشی از در نظر گرفتن متوسط تلفات نفوذ و شاخص <span style="font-family:calibri,sans-serif;">&phi;</span> به حداقل ممکن کاهش یافت. همچنین با کاربرد روش بهینه&shy; سازی برنامه ریزی خطی، هیدروگراف واحد حوضه آبخیز لیقوان به&shy; عنوان مدل اندازه &shy;گیری فیلتر کالمن استفاده گردید. نتایج نشان داد با اعمال اختلاف فازهای اتفاق افتاده بین سیگنال&shy; های بارش و رواناب و تلفیق آن با روش فیلتر کالمن و برنامه &shy;ریزی خطی (<span dir="LTR">KF- LP-CW</span>) به&shy; طور متوسط ضریب نش- ساتکلیف اصلاح شده 94/0 در هر دو مرحله واسنجی و صحت &shy;سنجی حاصل شد. این مقادیر نسبت به حالتی که اختلاف فاز اعمال نگردید (روش <span dir="LTR">KF-LP</span>) برابر 63/0 و 68/0 در مراحل واسنجی و صحت&shy; سنجی حاصل گردید. بنابراین در این مطالعه بهبود قابل توجهی با اعمال اختلاف فازها در مؤلفه&shy; های بارش مؤثر مشاهد &nbsp;شد.<span style="font-family:2 mitra;"></span><br> &nbsp;</span></div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp; The conversion of rainfall to runoff in basins includes nonlinear relations between the complex interactions of various hydrological processes. In this study, without considering the predetermined structure, relationship between input and output system was derived individually from the nature of the data recorded. Also, the phase difference occurred between rainfall and runoff signals using cross-wavelet transform analysis. Then, phase difference diagram was plotted for the single and compound events of Lighvan basin. By applying these phases at the time of the rainfall signals, all errors resulting from considering average losses in basin were&nbsp; minimized that in this study was introduced as &quot;minimum error time position<em>&quot;</em>(<em>METP</em>)<em>.</em> Also, discharge forecasting for basin was carried out by Kalman filter model and optimization in Lighvan basin state space, using calibration step events. By applying this phase difference to effective rainfall components, the error resulting from the considering of average infiltration losses and &phi; index decrease to the minimum. Also, using the linear programming optimization method, the unit hydrograph for Lighvan basin was used as Kalman filter measurement model. The results showed that by applying the phases difference between rainfall and runoff signals and integration with Kalman filtering and linear programming (KF-LP-CW), the corrected Nash-Sutcliff coefficient were obtained 0.94 in both Calibration and verification steps. These values were obtained 0.63 and 0.68 in calibration and validation steps respectively, as compared to the state that phase difference was not applied (KF-LP method). Therefore, in this study, significant improvement was observed with the application of phase differences in effective precipitation components<span dir="RTL">.</span></div> اختلاف فاز, بارش- رواناب, زمان, لیقوان, موجک متقاطع cross-wavelet , Lighvan, phase difference, rsinfall-runoff, time 97 108 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-1120-1&slc_lang=fa&sid=1 fatemeh mohammadi فاطمه محمدی 83.mohammadi@gmail.com 10031947532846009076 10031947532846009076 Yes University of Tabriz دانشگاه تبریز ahmad fakherifard احمد فاخری فرد fakheri@tabrizu.ac.ir 10031947532846009077 10031947532846009077 No University of Tabriz گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Mohammad Ali Ghorbani محمدعلی قربانی ghorbani@tabrizu.ac.ir 10031947532846009078 10031947532846009078 No University of Tabriz گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Yaghob Dinpazhoh یعقوب دین پژوه dinpazhoh@tabrizu.ac.ir 10031947532846009079 10031947532846009079 No University of Tabriz گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز Sedaghat Shahmorad صداقت شهمراد shahmorad@tabrizu.ac.ir 10031947532846009080 10031947532846009080 No University of Tabriz گروه ریاضی، دانشکده ریاضی، دانشگاه تبریز