fa شبیه سازی سطح پوشش برف و رواناب ناشی از ذوب آن در حوزه ‌آبخیز هرو - دهنو در استان لرستان تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">با توجه به اهمیت برف در بسیاری از مناطق، لازم است که رواناب حاصل از آن برای استفاده بهینه پیش‌بینی گردد. همچنین به علت ابرناکی مناطق برف‌گیر در فصل زمستان، اطلاع از سطح پوشیده از برف با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای مشکل است، بنابراین جهت مدیریت بهتر منابع آب در مناطق کوهستانی، استفاده از روش‌های کمکی برای اطلاع از سطح پوشیده از برف ضروری می‌باشد. بدین منظور حوزه آبخیز هرو - دهنو در استان لرستان با مساحت 263 کیلومترمربع به‌عنوان منطقه مورد مطالعه انتخاب شد.</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">در این مطالعه، مدل هیدرولوژیکی </span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 8pt;">WetSpa</span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;"> که از روش منطقی اصلاح‌شده مبتنی بر رطوبت خاک برای شبیه‌سازی رواناب و از روش درجه - روز برای شبیه‌سازی ذوب برف استفاده می‌کند، در حوزه آبخیز هرو - دهنو به‌کاربرده شد. </span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">مدل توزیعی مکانی فیزیکی </span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 8pt;">WetSpa</span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;"> فرآیند‌های مختلف هیدرولوژیکی از جمله شبیه‌سازی ذوب برف را به‌صورت سلولی و در گام زمانی ساعتی و روزانه با استفاده از روش </span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">درجه - روز</span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;"> و روش بیلان انرژی انجام می‌دهد. </span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">در این تحقیق نتایج سطح پوشیده از برف با تصاویر ماهواره‌ای (</span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 8pt;">MODIS</span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">) و جریان شبیه‌سازی‌شده به روش درجه-روز با مقادیر اندازه‌گیری شده در خروجی حوزه مقایسه گردید. جهت شبیه‌سازی با مدل </span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 8pt;">WetSpa</span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;"> از داده‌های اقلیمی روزانه یک دوره آماری 4 سال</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 10pt;">(</span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">1389</span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 8pt;">_</span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">1385) شامل: بارش، دما، تبخیر، دبی و 3 نقشه مرجع مدل ارتفاعی رقومی (</span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 8pt;">DEM</span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">)، بافت خاک و کاربری اراضی با دقت اندازه سلول 100</span></span></span></strong><strong><span style="top: 4pt; position: relative;"><span style="font-family: calibri,sans-serif;"><span style="font-size: 8pt;"> </span></span></span></strong><strong><span><span style="font-size: 10pt;"><span dir="RTL">100 متری استفاده شد. با توجه به نتایج، معیار ارزیابی ناش - ساتکلیف برای شبیه‌سازی جریان رودخانه در دوره واسنجی و اعتبارسنجی به ترتیب 7034/0 و 655/0 به دست آمد؛ بنابراین مدل</span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 8pt;">WetSpa </span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">&nbsp;دارای قابلیت مناسبی در شبیه‌سازی جریان رودخانه و رواناب ناشی از ذوب برف در گام زمانی روزانه می‌باشد. همچنین با مقایسه پوشش برف مستخرج از مدل با پوشش برف تصاویر ماهواره‌ای </span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 8pt;">MODIS</span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">در دوره‌های زمانی یکسان</span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;"> مشخص شد که پوشش برف شبیه‌سازی‌شده با پوشش برف مشاهده‌ای تطابق خوبی دارد.</span></span></span></strong> Given the importance of snow, it seems necessary to predict its resultant runoff for optimized usage. In addition, due to snowbound regions cloudiness in winter season, the notice of snow cover area (SCA) using satellite images is difficult. Hence, to help better water resources managing in mountainous areas using supplementary methods for simulating the SCA is necessary. As a case study, Horo-Dehno watershed in Lorestan Province with the area of 263 Km² was selected. By applying WetSpa model as a verified and promising simulation tool, snow melting runoff as well as snow cover area was simulated based on degree-day approach in Horo-Dehno watershed. Water and Energy Transfer between Soil, Plants and Atmosphere (WetSpa) is a distributed spatial-physical model that simulates different hydrological processes including snow cover area, snow accumulation and melting in a cellular manner at hourly and daily time step by employing energy balance as well as degree-day approaches. Subsequently, simulated the SCA and runoff by the model were compared to the satellite images (MODIS) and the measured discharges at the output of the watershed respectively. In this research, 4-years regional data (from 2007 to 2011) including precipitation, temperature, evaporation, runoff and three digital maps of elevation model (DEM), land use and soil texture with resolution cell size of 100 * 100 meter were used. According to the results, Nash &ndash; Sutcliffe efficiency criterion of stream-flow simulation for calibration and validation periods were 0.7034 and 0.655 respectively. Consequently, WetSpa model has promising strength for stream-flow and runoff snowmelt simulation in daily time steps. Furthermore, through comparing snow cover extracted from the model with that of MODIS satellite images at the same periods, it was revealed that simulated snow cover is in a good agreement with observed snow cover. درجه - روز, سطح پوشش برف, هیدرولوژی برف, MODIS, WetSpa Degree – day, MODIS, SCA, Snow hydrology, WetSpa 77 89 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-204&slc_lang=fa&sid=1 حمید کریمی 10031947532846005939 10031947532846005939 No حسین زینی وند 10031947532846005940 10031947532846005940 Yes علی حقی زاده 10031947532846005941 10031947532846005941 No میر حسن میر یعقوب زاده 10031947532846005942 10031947532846005942 No