fa مقایسه برآورد بار رسوب معلق رودخانه با استفاده از روش‌های رگرسیون‌گیری و الگوریتم ژنتیک تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">معمولا بار رسوب رودخانه‌ها توسط یکی از روش‌های هیدرولوژیک برآورد می‌گردد. در این روش‌های آماری، با اندازه‌گیری آورد رودخانه و سنجش غلظت مواد معلق جریان، طی یک دوره آماری بلند مدت به استخراج روابط بین دبی و رسوب معلق رودخانه پرداخته می‌شود. هدف از انجام این تحقیق، مقایسه روش‌های مختلف برآورد بار معلق رودخانه‌ها و انتخاب مناسب‌ترین رابطه جهت برآورد میزان رسوب معلق و در نتیجه تعیین میزان دقیق‌تر رسوب عبوری در رودخانه‌های مورد مطالعه می‌باشد.</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">با استفاده از</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">آمار</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">متناظر</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">دبی</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">جریان</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">و</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">رسوب</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">به صورت روزانه برای چهار ایستگاه هیدرومتری در استان آذربایجان غربی،</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">از</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">معادله‌‌ی توانی</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">منحنی</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">سنجه برای مقادیر حد وسط داده‌ها</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">استفاده شد. ضر</span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">ائب بهینه رابطه مذکور با</span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;"> استفاده </span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">از</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">روش</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">الگوریتم ژنتیک و رگرسیون‌گیری معمولی در محیط نرم‌افزار </span></span></span><span style="font-family: times new roman bold,serif;"><span style="font-size: 8pt;">Matlab</span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;"> به دست آمد. از آنجا که روش</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">الگوریتم ژنتیک برخلاف روش رگرسیون‌گیری معمولی نیازی به فرضیات محدودکننده در مورد داده‌های اولیه ندارد، نتایج بهتری را در اعتبارسنجی نشان داد.</span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;"> این بهبود در ضرائب معادله منحنی سنجه رسوب باعث شد ریشه دوم میانگین مربع خطاها</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">(</span></span></span><span style="font-family: times new roman bold,serif;"><span style="font-size: 8pt;">RMSE</span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">)¹ تا 25% کاهش یابد. بنابراین استفاده از الگوریتم ژنتیک به عنوان روشی مناسب برای برآورد منحنی سنجه رسوب در ایستگاه‌های مورد مطالعه پیشنهاد گردید.</span></span></span></strong> The rivers sediment load is determined using hydrologic methods. In the statistical methods, by measuring the rivers discharge and suspended sediment load in a long-term period, the relationships between the suspended sediment load and discharge is obtained. The aim of this study is to compare different estimation methods of suspended load and select the most appropriate relationship for the prediction of suspended sediment load which results in more accurate prediction of sediment load discharge in the studied rivers. In this research, by using the daily river flow rate and corresponding suspended sediment discharge in four hydrometric stations in West Azerbaijan, the rating curve power equation for the middle limit of the data was used. The optimum coefficients of the mentioned equation ware obtained by using genetic algorithm (GA) and the ordinary regression, and the necessary programs ware written in Matlab&reg; software. Since GA does not require any restrictive assumptions on input data, so it showed better performance in real data validation phase. This improvement in the rating curve coefficients causes to decrease up to 25 percent Root Mean Squared Error (RMSE). Therefore using GA as an appropriate tool was proposed to estimate the sediment rating curve for the studied stations. الگوریتم ژنتیک, برآورد بار رسوب معلق, روش رگرسیون‌گیری, منحنی سنجه, نرم‌افزار متلب Genetic algorithm, Matlab software, Rating curve, Regression methods, Suspended sediment load 132 141 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-209&slc_lang=fa&sid=1 جواد بهمنش 10031947532846005720 10031947532846005720 Yes مریم محمدپور 10031947532846005721 10031947532846005721 No محمدمهدی باطنی 10031947532846005722 10031947532846005722 No