fa ارزیابی اثر ارتفاع و درصد سطح پوشش نوارهای حائل گیاهی برکاهش انتقال رسوب تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">فرسایش خاک یکی از جدی‌ترین مشکلات زیست محیطی در جهان می‌باشد.</span></span></span> <span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">نوارهای حائل گیاهی شامل گیاهی خاص می‌باشند که جریان قبل از ورود به آبراهه‌ها از آن‌ها عبور می‌نماید و این موجب کاهش حجم رواناب، آفت‌کش‌های انباشته شده و دیگر آلاینده‌های جریان توسط نفوذ، جذب و انباشت رسوب می‌گردند. تحقیق حاضر نیز با هدف بررسی تاثیر ارتفاع و درصد سطح پوشش گیاه بر کارایی نوارهای حائل گیاهی در کاهش انتقال رسوب به انجام رسیده است. </span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">این پژوهش با استفاده از کرت</span></span></span><span style="font-family: calibri,sans-serif;"><span style="font-size: 8pt;">‌</span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">های آزمایشی 10&times;1 متری و تولید رواناب مصنوعی با دبی حاصل از بارندگی با دوره بازگشت 100 سال و همچنین با استفاده از دو گونه گیاهی وتیور و چمن بومی در منطقه لالیم ساری واقع در استان مازندران طی یک سال به انجام رسید. </span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">نتایج نشان داد که ارتفاع و سطح پوشش گیاه که در زمان‌های مختلف ممکن است متفاوت باشند، نقش قابل توجهی در کارایی نوار حائل گیاهی در کنترل غلظت رسوب دارد. همچنین مشاهده گردید که سطح پوشش گیاهی و تراکم و یکنواختی آن تأثیر بیشتری در کارایی نوارهای حائل گیاهی در کاهش غلظت رسوب معلق رواناب نسبت به ارتفاع دارد </span></span></span><span dir="RTL"><span><span style="font-size: 10pt;">و در حقیقت، افزایش ارتفاع در بسیاری از گیاهان در نهایت منجر به افزایش سطح پوشش گیاه و در نتیجه افزایش کارایی نوارهای حائل گیاهی می‌گردد. در پایان نیز پیشنهاد گردید که به منظور افزایش شناخت و تاثیر نوارهای حائل گیاهی در محافظت از آب و خاک، عوامل دیگری نظیر بارندگی و رطوبت خاک که کارایی نوارهای حائل گیاهی را تحت تأثیر قرار می‌دهند نیز در پژوهش‌های آینده مورد مطالعه و بررسی قرار گیرند.&nbsp;</span></span></span></strong> Soil erosion is one of the most serious environmental issues in the world. Vegetative buffer strips include a specific plant being passed by flow before entering the waterways, so it causes to reduce runoff volume, deposited pesticides and other pollutants of the flow through infiltration, absorption and sediment deposition. The present study has been carried out with aim to investigate the effect of plant height and canopy on the efficiency of vegetative buffer strips to reduce sediment transport. This study was conducted using 1&times;10 experimental plots and producing artificial runoff with a discharge rate as much as precipitation with 100-year return period as well as two plant species of vetiver grass and native turf grass during one year in Lalim region of Sari, Mazandaran, Iran. The results indicated that, plant height and canopy which may be different in various time periods, have a considerable role in the efficiency of vegetative buffer strips to control sediment concentration. Also, it was found that the efficiency of vegetative buffer strips to reduce suspended sediment concentration of runoff is more affected by canopy and uniformity of plant density than plant height. In fact, increasing height in most of plants ultimately would cause to increase canopy and consequently the efficiency of vegetative buffer strips. Finally, it was suggested to do more studies on the other factors such as precipitation and soil moisture affecting the efficiency of vegetative buffer strips in order to improve understanding and effectiveness of vegetative buffer strips in water and soil conservation. رواناب مصنوعی, غلظت رسوب, فرسایش خاک, لالیم, نوارهای حائل گیاهی Artificial runoff, sediment concentration, soil erosion, Lalim, vegetative buffer strips 157 169 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-211&slc_lang=fa&sid=1 ایمان صالح 10031947532846005843 10031947532846005843 No عطااله کاویان 10031947532846005844 10031947532846005844 Yes محمود حبیب‌نژاد روشن 10031947532846005845 10031947532846005845 No زینب جعفریان 10031947532846005846 10031947532846005846 No