fa آشکارسازی روند تغییرات بارش شمال کشور با استفاده از آزمون غیرپارامتری من-کندال تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span dir="RTL" style="letter-spacing: -0.4pt;"><span><span style="font-size: 10pt;">تحقیقات دانشمندان اقلیم شناسی نشان می&shy;دهد که دمای هوای سطح کره زمین تا 6/0 درجه سانتی&shy;گراد در طول قرن بیستم گرم&shy;تر شده است. این گرما به دلیل افزایش غلظت گازهای گلخانه&shy;ای بوده که همراه با تغییرات در روند بارش و چرخه هیدرولوژی می&shy;باشد. در این پژوهش روند تغییرات بارش ماهانه، فصلی و سالانه ایستگاه&shy;های باران&shy;سنجی شمال ایران در سه دوره 30، 40، 50 ساله و در سه سطح اطمینان 90، 95 و 99 درصد با آزمون ناپارامتری من-کندال مورد بررسی قرار گرفت. جهت شناخت بهتر تغییرات و نوسانات مکانی در منطقه مورد مطالعه،روندهای مشاهده شده با استفاده از روش درون&shy;یابی وزنی مجذور عکس فاصله &nbsp;(</span></span></span><span style="letter-spacing: -0.4pt;"><span style="font-family: times new roman bold,serif;"><span style="font-size: 8pt;">IDW</span></span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing: -0.4pt;"><span><span style="font-size: 10pt;">) انجام شد. نتایج نشان داد که روند تغییرات، هم از لحاظ زمانی و هم مکانی در منطقه مورد مطالعه متفاوت می&shy;باشد. مقدار </span></span></span><span style="letter-spacing: -0.4pt;"><span style="font-family: times new roman bold,serif;"><span style="font-size: 8pt;">RMSE</span></span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing: -0.4pt;"><span><span style="font-size: 10pt;"> برای متغیرهای مختلف با استفاده از روش </span></span></span><span style="letter-spacing: -0.4pt;"><span style="font-family: times new roman bold,serif;"><span style="font-size: 8pt;">IDW</span></span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing: -0.4pt;"><span><span style="font-size: 10pt;"> کمتر از 2/0 بدست آمده است که نشان دهنده کارآمد بودن این روش در درون&shy;یابی بارش است. نتایج روندیابی نشان داد که در فصول سرد سال، روندهای نزولی و در فصول گرم سال، روندهای صعودی وجود دارد که حاکی از اهمیت تغییراقلیم در منطقه مورد مطالعه می&shy;باشد. همچنین روند تغییرات در دوره 30 و 40 ساله برای میانگین بارش سالانه در شرق استان اغلب مناطق نزولی و در غرب استان، اغلب صعودی می&shy;باشد. برای دوره 40 ساله نیز، روند نزولی در شرق استان وجود دارد. به طوری که روند نزولی معنی&shy;دار در سطح اطمینان 90 درصد در حوضه تالار در بالادست حوضه حاکم می&shy;باشد. برای غرب استان، روند صعودی در سطح اطمینان 99 درصد تقریبادر همه زیرحوضه&shy;های حوضه چالوس رود، به چشم می&shy;خورد.نتایج این پژوهش نشان می&shy;دهد که تغییر اقلیم در منطقه مورد مطالعه مشهود می&shy;باشد، که لزوم شناخت هر چه بیشتر تغییرات متغیرهای اقلیمی و تاثیر آن بر منابع آب، محیط زیست و سایر بخش&shy;های مرتبط را می&shy;طلبد.</span></span></span></strong> Climate scientists have concluded that the air temperature of earth&rsquo;s surface warmed to 0.6 during the 20th century, and that warming induced by increasing concentrations of greenhouse gases accompanied by changes in the precipitation and hydrologic cycle. Monthly, seasonal and annual precipitation trends of meteorological stations have been analyzed and interpolated in the northern part of Iran for three periods (30, 40, 50 years). The Mann-Kendall trend test was applied to examine the monthly precipitation data. Significant positive and negative trends at the 90, 95, and 99 percent confidence levels were detected for numerous stations. The detected trends were spatially interpolated by applying the inverse distance weighted (IDW) interpolation method. The amount of RMSE for different variables obtained using IDW less than 0.2, indicating the effectiveness of this method in the interpolation of rainfall. The results showed that the trend of variation, both in terms of time and spatial is different in the study area, as has experienced downward trend in cold season and upward trend in warm season which indicates the importance of climate change in the study area. The spatial variation trends results for mean annual precipitation of 30 and 40 years period showed that the east of region have downward trend and the west of region have the upward trend. For the 40-years period, downward trend of station nearly are situated in eastern part of region, as downward trend at 90% confidence level are evident for Talar basin. The western part of region experienced upward trend at 99% confidence level especially in Chaloos-roud basin. The results of this study indicated that the region has experienced the severe climatic change which the better understanding of the climate variation and its impacts on water recourses, natural environment and other related sector are necessary. تغییر اقلیم, تحلیل روند سری‌های زمانی, درون‌یابی, IDW, استان مازندران Climate change, Analysis of the time series, Interpolation, IDW, Mazandaran state 223 231 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-217&slc_lang=fa&sid=1 مجتبی خوش روش 10031947532846005742 10031947532846005742 No محمد میرناصری 10031947532846005743 10031947532846005743 Yes مهسا پسرکلو 10031947532846005744 10031947532846005744 No