fa بررسی کارآیی تکنیک تحلیل سلسله‌مراتبی در اولویت‌بندی پتانسیل سیل‌خیزی زیرحوزه‌های آبخیز باراجین هيدرولوژی هيدرولوژی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong>سیل یکی از بلایای طبیعی است که از هرساله موجب خسارات جانی و مالی فراوانی می‌شود. لذا پهنه &shy;بندی پتانسیل سیل‌خیزی، اقدامی ضروری برای کاهش خسارات ناشی از آن است. هدف از این پژوهش، بررسی کارآیی تکنیک تحلیل سلسله‌مراتبی برای پهنه‌بندی پتانسیل سیل‌خیزی و اولویت‌بندی پتانسیل سیل‌خیزی زیرحوزه‌های آبخیز باراجین قزوین بود. بدین&shy; منظور پتانسیل سیل &shy;خیزی زیرحوزه&shy; ها با بکارگیری تحلیل سلسله‌مراتبی تعیین و با نتایج سیل‌خیزی حاصل از مدل </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">HEC-HMS</span></span></strong><strong> به &shy;عنوان داده &shy;های مشاهداتی مقایسه شد. نتایج نشان داد که علاوه &shy;بر تطابق کامل بین نقشه‌های طبقه‌بندی &shy;شده دو روش، همبستگی معنی‌داری (929/0 و 934/0) بین رتبه پتانسیل سیل‌خیزی حاصل از </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">AHP</span></span></strong><strong> و رتبه دبی پیک سیلاب با دوره بازگشت‌های 25 و 50 سال زیرحوضه&shy; ها وجود دارد. همچنین تحلیل اوزان‌ حاصل از </strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">AHP</span></span></strong><strong> نشان داد که در سیل‌خیزی زیرحوزه&shy; ها، به &shy;طور کلی عوامل هیدروکلیماتیک (وزن = 65/0) از اهمیت بیشتری نسبت به عوامل مورفومتری (وزن = 35/0) برخوردارند و عامل شدت بارش برابر با زمان تمرکز نیز مهم‌ترین عامل می&shy;باشد (وزن = 373/0).&nbsp; بر اساس رتبه‌بندی نهایی، زیرحوزه&shy; های 5، 3 و 4 که در نواحی کوهستانی و بالادست حوزه واقع شده‌اند، پتانسیل سیل‌خیزی بالایی دارند که بیشتر به&shy;دلیل وزن بالای دو زیرمعیار شدت بارش برابر با زمان تمرکز و بارش با دوره بازگشت 25 ساله نسبت به زیرحوزه‌های دیگر است. نتایج این تحقیق علاوه بر شناخت فرآیندهای حاکم بر حوزه، می‌تواند راهنمای مناسبی برای کنترل سیلاب&shy; های منطقه مطالعاتی باشد</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">.</span></span></strong><br> &nbsp;</span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp;Flood is one of the natural hazards that causes numerous financial and life damages each year. Therefore, flood potential prioritizing is crucial to reduce the damages caused by it. The aim of this study was to evaluate the efficiency of the Analytic Hierarchy Process (AHP) in flood potential prioritizing of Barajin sub-catchments. So, flood potential of sub-catchments was determined using AHP and the results are compared with the outputs of the HEC-HMS model as observed data. The results showed that in addition to full compliance of the two maps, there is a significant correlation (0.9299 and 0.934) between flooding potential ranks and peak flood discharge ranks with the return periods of 25 and 50 years of sub-catchments. The weights of AHP were also showed that in the flood of sub-catchments, generally, hydro-climatic criteria (weight = 0.65) is more important than morphometric criteria (weight = 0.35); and the rainfall intensity is the most important sub-criteria (weight = 0.373). Based on the final ranking, sub-catchments of 5, 3, and 4 that are located in upland and mountainous areas, have high flood potential due to the high weight of tow sub-criteria, one rainfall intensity, and the other 25-years rainfall. The results of this study could be a good guide for controlling floods of the study area in addition to understanding the processes governing the watershed.<span dir="RTL"></span><br> <span dir="RTL"></span></div> اولویت‌بندی, تحلیل سلسله‌مراتبی, تصمیم­گیری چندمعیاره, دبی اوج AHP, HEC-HMS, Multi Criteria Decision Making, Peak flow, Prioritizing of flood potential 48 58 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-547-5&slc_lang=fa&sid=1 Jamal Mosaffaie جمال مصفایی jamalmosaffaie@yahoo.com 10031947532846009471 10031947532846009471 Yes Soil Conservation and Watershed Management Research Institute (SCWMRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Mehdi Kamali مهدی کمالی kamali25mehdi@yahoo.com 10031947532846009472 10031947532846009472 No natural resources and watershed management organization of Qazvin دانشگاه تهران Amin Pourjam امین صالحپور جم aminpourjam@yahoo.com 10031947532846009473 10031947532846009473 No Soil Conservation and Watershed Management Research Institute (SCWMRI), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران، Karim Soleymani کریم سلیمانی k.solaimani@sanru.ac.ir 10031947532846009474 10031947532846009474 No Sari University of Agricultural sciences and Natural resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Kaka Shahedi کاکا شاهدی k.shahedi@sanru.ac.ir 10031947532846009475 10031947532846009475 No Sari University of Agricultural sciences and Natural resources دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Afshin Gomrokchi افشین یوسف گمرکچی gomrokchi@gmail.com 10031947532846009476 10031947532846009476 No Qazvin Agricultural and Natural Resources Research Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قزوین، ایران