fa تحلیل اقتصادی و اجتماعی آثار عملیات آبخیزداری بر آبخیزنشینان (مطالعه موردی: حوزه آبخیز حسن ابدال- استان زنجان) آبخیزداری آبخیزداری پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><strong><span style="color:black;">&nbsp;&nbsp;&nbsp; عملیات</span></strong><strong><span style="color:black;"> آبخیزداری نقش مهمی در مدیریت خاک و منابع آب دارند. از سوی دیگر پیچیدگی‌های تکنیکی و مسائل اجتماعی پروژه‌های آبخیزداری، ارزیابی آن را مشکل کرده است. روش‌های کیفی و کمی اقتصادی و اجتماعی ارزیابی، دارای نقاط ضعف و قدرت هستند. ترکیب آن‌ها تا حدودی می‌تواند در حل مشکلات ارزیابی پروژه‌ها مؤثر واقع شود. این تحقیق به منظور </span></strong><strong><span style="color:black;">ارزیابی</span></strong><strong><span style="color:black;"> اثرات اقتصادی- اجتماعی عملیات آبخیزداری و</span></strong><strong><span style="color:black;"> کسب</span></strong><strong><span style="color:black;"> نظرات بهره‌برداران نسبت به آن در حوزه حسن ابدال در استان زنجان </span></strong><strong><span style="color:black;">انجام شده است. این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده است. جامعه آماری تحقیق حاضر را سرپرستان خانوارهای روستایی ساکن حوزه آبخیز حسن ابدال تشکیل دادند (205=</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">N</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">) که از این تعداد 162 نفر با استفاده از جدول مورگان به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات میدانی، از پرسشنامه‌ استفاده شد. از آزمون کای اسکوئر در محیط </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">SPSS 20</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> و تحلیل اقتصادی نسبت سود به هزینه و ارزش خالص فعلی استفاده شد. از مهم‌ترین اثرات طرح می‌توان به کاهش تمایل به مهاجرت، کنترل سیل، افزایش حجم آب زیرزمینی، تبدیل دیم‌زارهای کم</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">بازده به مرتع دست کاشت، افزایش محصولات زراعی و باغی، کاهش هزینه‌های آن اشاره کرد. اجرای طرح‌های آبخیزداری در این منطقه نتوانسته است بر روی سرمایه‌های اجتماعی روستا از قبیل افزایش مشارکت و اعتماد، افزایش سطح آگاهی و مهارت‌های مردم، افزایش درآمد، افزایش فرصت شغلی، افزایش پوشش گیاهی مؤثر باشد. عمر مفید این طرح بر اساس نظریه کارشناسان حدود 25 سال برآورد شده که با نرخ تنزیل 16 درصد و تحلیل هزینه فایده از داده‌های به</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">دست آمده در طی دوره، بزرگتر از یک بوده است. رقم 062/1 ارزش فعلی خالص، توجیه&shy; پذیربودن طرح را از نظر اقتصادی نشان می‌دهد. </span></strong></span><br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp; Watershed practices play an important role in managing soil and water resources. On the other hand, the technical complexities and social issues of watershed projects have made it difficult to assess them. Quantitative and qualitative of socioeconomic evaluation methods both have strengths and weaknesses. Their combination can be effective in solving project evaluation problems. This research has been conducted to investigate the social and economic effects of watershed operations and collect the beneficiaries&#39; viewpoints about these plans in Hasan-abdal basin in Zanjan Province. The method of this research is Descriptive and Analytical. The statistical population of this study consisted of heads of rural households residing in Hassanabdal basin (N=205) and based on the Morgan Table, 162 persons were selected using the cluster random sampling. A questionnaire was used to collect field data. The X² test in SPSS20 and BCR and NPV economic analysis were used. The most significant impacts of the project are reducing the tendency to migrate, flood control, increasing the volume of groundwater, converting the low-yield drylands to the pasture lands, increasing the agricultural and garden products and reducing the costs. Implementation of watershed management plans in this area has not been effective in improving the social capital of the village, including increasing the participation and trust, raising the level of knowledge and skills of the people, increasing the income, increasing the employment opportunities and increasing the vegetation. The useful life of the research is estimated to be around 25 years, and the discount rate of 16% with the cost-benefit analysis of the data obtained in this period is greater than 1. The net present value of 1.062 indicates the plan is economically justified.<br> &nbsp;</div> نسبت هزینه به فایده, ارزش خالص فعلی, حوزه آبخیز, طرح‌های آبخیزداری, ارزیابی اقتصادی- اجتماعی Basin, Cost benefit ratio, Net present value, Socioeconomic evaluation, Watershed practices 143 153 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-351-1&slc_lang=fa&sid=1 Habib Hasani حبیب حسنی habebhasani@yahoo.com 10031947532846009413 10031947532846009413 No Islamic Azad University-Khalkhal Branch گروه منابع طبیعی، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران Mohsen Maleki محسن ملکی emailmaleki@gmail.com 10031947532846009414 10031947532846009414 Yes Islamic Azad University-Khalkhal Branch گروه منابع طبیعی، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران