fa اثر سیگنال‌های بزرگ مقیاس اقلیمی بر بارش در استان مازندران هواشناسی هواشناسی پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11px;"><span dir="RTL">&nbsp; &nbsp; &nbsp;پیش‌آگهی از بارش، نقش بسیار تعیین کننده</span>&lrm;<span dir="RTL">ای در مدیریت خشکسالی</span>&lrm;<span dir="RTL">ها و برنامه‌ریزی منابع آب شرب و کشاورزی ایفا می</span>&lrm;<span dir="RTL">کند و می</span>&lrm;<span dir="RTL">توان سیاست</span>&lrm;<span dir="RTL">های آینده را در جهت بهینه</span>&lrm;<span dir="RTL">سازی صرف هزینه</span>&lrm;<span dir="RTL">ها و امکانات بهره‌وری حداکثر طرح</span>&lrm;<span dir="RTL">ریزی کرد. در این پژوهش، به بررسی تاثیر سیگنال</span>&lrm;<span dir="RTL">های بزرگ مقیاس اقلیمی بر بارش استان مازندران پرداخته شد. نخست، اثر سیگنال‌های اقلیمی بر بارش به&shy;صورت همزمان و با تاخیر، توسط روش</span>&lrm;<span dir="RTL">های آماری (ضریب همبستگی پیرسون) مورد بررسی قرار گرفت و سپس با استفاده از مدل </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">M5Tree</span><span dir="RTL"> اقدام به مدلسازی بارش ماهانه با شاخص‌های مرتبط شد. به&shy;طور کلی ضریب همبستگی بین سیگنال</span>&lrm;<span dir="RTL">ها و بارش نشان داد که همبستگی همراه با تاخیر، مقادیر بیشتری نسبت به بررسی همزمان داشت. نتایج بررسی همبستگی بین شاخص</span>&lrm;<span dir="RTL">های اقلیمی و بارش ماهانه با یک گام تاخیر نشان داد که در ایستگاه بابلسر، شاخص‌های </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">AMM</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">NINO1+2</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">NINO3</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">NINO4</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">TNA</span><span dir="RTL"> و </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">WHWP</span><span dir="RTL"> دارای همبستگی معنی‌دار با بارش بودند. شاخص&shy;های </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">AMM</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">NINO1+2</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">NINO3</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">ONI</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">TNA</span><span dir="RTL"> و </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">WHWP</span><span dir="RTL"> همبستگی معنی‌داری با بارش ایستگاه قراخیل داشتند. همچنین بر پایه یافته&shy;ها، همبستگی بین سیگنال‌های اقلیمی و بارش ایستگاه نوشهر، اختلاف معنی‌داری با شاخص</span>&lrm;<span dir="RTL">های </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">AMM</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">NINO1+2</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">NINO3</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">NINO3.4</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">TNA</span><span dir="RTL"> و </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">WHWP</span><span dir="RTL"> داشت. همبستگی بین بارش رامسر و سیگنال‌های اقلیمی حاکی از ارتباط معنی‌دار سیگنال‌های </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">AMM</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">NINO1+2</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">NINO3</span><span dir="RTL">، </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">TNA</span><span dir="RTL"> و </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">WHWP</span><span dir="RTL"> بود. نتایج حاصل از مدل </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">M5Tree</span><span dir="RTL"> حاکی از آن بود که، معمولاً در گام یک، بهترین عملکرد شبیه</span>&lrm;<span dir="RTL">سازی بارش رخ داد. همچنین مقایسه نتایج شبیه‌سازی با نمودار </span><span style="font-family:times new roman bold,serif;">Taylor</span><span dir="RTL"> بیانگر این بود که در تمامی ایستگاه‌ها، مقادیر گام تاخیر یک نزدیک‌تر به مشاهدات بودند. پیش</span>&lrm;<span dir="RTL">بینی با تاخیر این مزیت را دارد که می</span>&lrm;<span dir="RTL">توان وضعیت بارش را از پیش تعریف نمود و در مدیریت بهره</span>&lrm;<span dir="RTL">برداری از منابع آب حوزه آبخیز، دخالت داد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Rainfall prognosis plays an important role in drought management, planning of drinking water and agricultural water resources. Also, Future policies can be tailored to optimize spending and maximum productivity. In this study, the effect of large-scale climatic signals on rainfall in Mazandaran province was investigated. The first, the effect of climatic signals on precipitation simultaneously and with delay was studied by statistical methods (Pearson correlation coefficient) and then, using the M5Tree model, monthly rainfall was compared with related indices. Generally, the correlation coefficient between signals and precipitation showed that correlation with delay was greater than the coincidence. The results of the correlation study between climate indices and monthly precipitation with a one-step delay showed that there was a significant correlation with, AMM, NINO1 + 2, NINO3, NINO4, TNA and WHWP indices and rainfall in the Babolsar station. Also, AMM, NINO1 + 2, NINO3, ONI, TNA and WHWP indices had a significant correlation with rainfall at the Gharakhil station. Based on the findings, correlation between climatic signals and rainfall in Noshahr station, was significantly different with AMM, NINO1 + 2, NINO3, NINO3.4, TNA and WHWP indices. The correlation between Ramsar precipitation and climatic signals showed a significant difference with AMM, NINO1 + 2, NINO3, TNA and WHWP indices. The results of the M5Tree model indicated that, generally, in one<span dir="RTL">-</span>step delay, the best simulation performance will occur. Also, comparing the simulation results with Taylor&#39;s diagram showed that at all stations, the one<span dir="RTL">-</span>step delay values were closer to the observations. The advantage of delayed prediction is that the rainfall situation canbe<br> pre-determined and used to manage the water resources of the watershed.</div> <span dir="RTL"></span> سیگنال‎های بزرگ مقیاس اقلیمی, ضریب همبستگی, مدل M5Tree, نمودار Taylor Climate indices, Correlation coefficient, Monthly rainfall, M5Tree model, Taylor's diagram 13 24 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1180-1&slc_lang=fa&sid=1 saeid shiukhy سعید شیوخی سوغانلو Saeid.shiukhy@gmail.com 10031947532846009051 10031947532846009051 No Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد mohammad mousavi محمد موسوی mousavib@um.ac.ir 10031947532846009052 10031947532846009052 Yes Ferdowsi University of Mashhad دانشگاه فردوسی مشهد