fa مدل‌سازی تغییرات سطح آب زیرزمینی بر اساس روش های مبتنی بر هوش مصنوعی (مطالعه موردی: دشت زاوه تربت‌حیدریه) مديريت حوزه های آبخيز مديريت حوزه های آبخيز پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:2 Mitra;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;&nbsp;&nbsp; <span style="font-size:11px;">منابع آب زیرزمینی یکی از مهمترین منابع آبی هر کشور می‌باشد که شناخت صحیح و بهره برداری اصولی از آن می‌تواند در توسعه پایدار فعالیت&shy; های اجتماعی و اقتصادی یک منطقه بویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک نقش بسزایی داشته باشد. پیش‌بینی نوسان &shy;های سطح آب زیرزمینی برای مدیریت آب، امر ضروری می‌باشد. منطقه مورد مطالعه با گستره‌ای حدود 2504 کیلومترمربع در شمال کویر نمک، در جنوب شهر مشهد واقع است. هدف از این پژوهش، مدل&shy;سازی تغییرات سطح آب زیرزمینی دشت زاوه- تربت‌حیدریه با استفاده از شبکه‌های عصبی پرسپترون چندلایه با الگوریتم پس انتشار خطا و شبکه عصبی </span></span></span></span></strong><span style="font-size:11px;"><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">LVQ&nbsp;</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">می &shy;باشد. به&shy; همین ‌منظور جهت آموزش مدل، از اطلاعات 18 پیزومتر که دارای آمار 20 ساله (1395-1375) بودند، مستخرج و توسط محقیقن این پژوهش از سازمان آب منطقه&shy; ای استان خراسان رضوی جمع&shy; آوری شدند و پس از پیش پردازش، در این مطالعه مورد استفاده قرار گرفت. هریک از پیزومترها با تاخیر زمانی</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">t_0-1 </span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">&nbsp;(ماه قبل) به صورت ماهانه ثبت شده و در هر پیزومتر، هفت پارامتر، ورودی</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">های سیستم را تشکیل&nbsp; &nbsp;&nbsp;</span></strong></span><span style="font-size:11px;"><strong><span style="color:black;">می&shy; دهند. جهت ارزیابی خطای سیستم از روش حداقل مربعات خطا </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(RMSE)</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"> محاسبه‌شده است. مقدار تراز آب زیرزمینی نیز تنها خروجی این شبکه عصبی را شامل می‌شود. براین اساس نتایج این تحقیق نشان داد که شبکه عصبی مصنوعی با الگوریتم</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="color:black;">های آموزشی آموزشی </span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">Gradient Descent, Gradient Descent with Momentum, Levenberg Marquardt</span></span></span></strong> <strong><span style="color:black;">قادر به پیش‌بینی </span></strong><strong>سطح آب زیرزمینی به صورت ماهانه بادقت </strong><strong>(</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">RMSE=0/0012</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">(R²=0/9810,</span></span></strong> <strong>در مرحله آموزش و با دقت (</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">RMSE=0/021</span></span></strong> <strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">R² = 0/9622,</span></span></strong><strong>) در مرحله آزمون در محدوده مورد مطالعه است.</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></strong><br> &nbsp;<br> &nbsp;</span></div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;&nbsp;&nbsp; Groundwater resources are one of the most important water sources in each country. That proper knowledge and basic exploitation in this field can play a principal role in the sustainable development of the social and economic activities of a region, especially in semiarid and dry areas. The prediction of groundwater level fluctuations for supplying management and exploit Akon of watering is essential the purpose of this research is to predict Zawah-Torbat Heidarieh groundwater level32 fluctuations with a range of about 2054 square kilometers is located in the north of the desert pans on desert flats in, south of Mashhad. In order to training of the model, information from 18 piezometers extracted by the researchers of this study, which had a staggered surface alignment level with a time series of 20 years (1375-1395), was used. Each piezometer is registered on a monthly basis with a delay of t0-1 (last month), and in each piezometer, seven parameters form the system inputs. For process modeling, multi-layer perceptron neural networks with error propagation algorithm and LVQ network are used. The calculation error is calculated using the least squares method (MSE). The amount of groundwater level is also the only output of this neural network. The results of this study showed that the artificial neural network with the Gradient Descent, Gradient Descent With Momentum, Levenberg Marquardt algorithms was able to predict groundwater levels in the monthly interval is (RMSE=0/0012) in the training phase and is (RMSE=0/021) in the testing&nbsp; phase in the study area<span dir="RTL">.</span></div> شبکه عصبی مصنوعی, سطح ایستایی , دشت زاوه تربت‌حیدریه Artificial Neural Network, Static Level, Zawah _Torbat-e-heydariyeh Plain 223 235 http://jwmr.sanru.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1216-1&slc_lang=fa&sid=1 Marjan Hosseini مرجان حسینی marjan.hs123@yahoo.com 10031947532846009485 10031947532846009485 No Islamic Azad University of Torbat-e-Heydariyeh گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران Alireza Roshani علیرضا روشنی imanzabbah@gmail.com 10031947532846009486 10031947532846009486 Yes Islamic Azad University of Torbat-e-Heydariyeh گروه مهندسی آب، دانشگاه آزاد اسلامی تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران iman zabbah ایمان ذباح alirezaroshani@gmail.com 10031947532846009487 10031947532846009487 No Islamic Azad University of Torbat-e-Heydariyeh گروه کامپیوتر، دانشگاه آزاد تربت‌حیدریه، تربت‌حیدریه، ایران