بهار و تابستان                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی؛ سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی؛ کرج
2- دانشیار پژوهش پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی؛ تهران
3- استاد پژوهش پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی؛ تهران
چکیده:   (10 مشاهده)
بحران کمبود منابع آب و پیچیدگی های مرتبط در حل مسائل این بحران، ضرورت نگاه جامع و در مقیاس¬های مکانی وسیع‌تر از نگاه مزرعه یعنی مقیاس حوضه را طلب می-نماید.لذا هدف اصلی از این پژوهش شناسایی و تعیین اولویت­های علم و فناوری و انتخاب گزینه­های راهبردی و در نهایت ارائه راهکارهایی از نوع علم و فناوری در مدیریت آب در مقیاس حوضه می­باشد. بر این اساس، تعداد شش راهبرد اصلی مدیریت آب در این مقیاس شناسایی شد که به ترتیب اولویت: 1) بهبود و توسعه روش­ها و فناوری­های آبخیزداری و آبخوانداری در راستای تعادل بخشی آبخوان­ها، 2) توسعه و بهبود روش­های استحصال آب در سطح حوضه،3) ارتقاء بهره­وری آب در سطح حوضه، 4) توسعه فناوری­های مدیریت سیلخیزی و سیل، 5) شناخت و مدل­سازی فرایندهای هیدرولوژی حوزه­های آبخیز، و 6) بهبود کیفیت آب در سطح حوضه می­باشد. راهکارها/اقدامات مورد نیاز برای عملیاتی نمودن این راهبردها جمعا به تعداد 30 راهکارشناسایی و برای هر راهبرد اصلی به تفکیک اولویت­بندی و سپس شبکه علیّت بین آنها ترسیم شد. با استفاده از روش تحلیل سوآت (SWOT) تجزیه و تحلیل­های لازم بر روی نقاط قوّت-ضعف به عنوان عوامل درونی و فرصت-تهدید به عنوان عوامل بیرونی مدیریت آب حوضه، به عمل آمد. بر اساس نتایج برای مدیریت آب در مقیاس حوضه از جنبه­های علم و فناوری باید راهبرد کلّی رقابتی (ST) یعنی حداکثر استفاده از عوامل درونی برای جلوگیری از تهدیدهای بزرگ عوامل بیرونی را انتخاب نمود.بر اساس این راهبرد اصلی و حداکثر امتیاز عواملی درونی و بیرونی، گزینه­های راهبردی با اولویت بالا انتخاب شد که به عنوان نمونه شامل: 1) استفاده مناسب و بهینه از نیروهای متخصص در مجموعه مؤسسات، مراکز و واحدهای پژوهشی وابسته و تابعه سازمان تحقیقات، آموزش، و ترویج کشاورزی برای ارتقاء بهره­وری آب در مقیاس حوضه؛ و 2) بهره­برداری از ساختار سازمانی منسجم و با اعضای هیات علمی پرشمار سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی برای جلوگیری از تصمیمات و اقدام­های سازمان­های غیر رسمی و غیر مسئول متعدد موجود در حوزه پژوهش و فناوری بخش کشاورزی و منابع طبیعی کشور، می­باشد.

 
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مديريت حوزه های آبخيز
دریافت: 1404/4/25 | پذیرش: 1404/8/7

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.