بهار و تابستان                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


دانشگاه تهران
چکیده:   (95 مشاهده)
شبکه جاده‌های جنگلی به عنوان یکی از ارکان مهمِ سازماندهی زمین در مدیریت منابع جنگلی نقش کلیدی دارند، از سوی دیگر جاده‌ها، بیشترین میزان هزینه‌های اجرایی و محیط زیستی را نیز به دنبال دارند. جاده سازی بر روی خاک‌های ناپایدار جنگلی عامل افزایش هزینه‌های تعمیر و نگهداری جاده در آینده و همچنین خسارات جبران ناپذیر محیط زیستی از جمله فرسایش خاک است. در این رهگذر، انجام پهنه‌بندی خطر زمین لغزش می‌تواند ابزاری کارا در جهت کاهش خسارات و هزینه‌های مذکور باشد. هدف ‌از این مطالعه، پهنه‌بندی خطر زمین لغزش در سری چلیر جنگل خیرود به‌منظور بررسی مسیر جاده‌های جنگلی طراحی شده‌است، تا مسافت‌های پر‌خطر جاده بهعنوان قسمی از یک عارضه خطی، مشخص و با بکار بستن توجه مضاعف، از خسارات جبران ناپذیر محیط زیستی و هزینه‌های تعمیر و نگهداری جاده در آینده کاست. در این مطالعه، جاده‌های ساخته شده و جاده‌های پیش‌بینی شده در سری چلیر جنگل خیرود با وسعت بیش از 1720 هکتار مورد بررسی قرار گرفته است، برای این سری جنگلی، میزان 38 کیلومتر جاده پیش‌بینی شده که 14 کیلومتر از آن ساخته شده است، بهاین منظور ابتدا عوامل شیب، جهت، فاصله‌از گسل، فاصله‌از جاده، فاصله‌از آبراهه، ساختار زمین‌شناسی و جنس خاک تحت عنوان عوامل موثر در وقوع لغزش‌ها شناسایی و به کمک فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، بر اساس نظر کارشناسان مورد ارجحیت بندی و وزن‌دهی قرار گرفت. در گام بعد، نقشه‌های مورد نیاز تهیه و با لغزش‌های موجود در منطقه که با استفاده از مطالعه میدانی (GPS) برداشت شده، رو هم اندازی شد. طبقات نقشه‌ زیر معیارهای تهیه شده بر‌اساس ویژگی‌های لغزش‌ها (با توجه به مساحت لغزش در هر طبقه) به روش تراکم سطح وزن‌دهی شدند، سپس نقشهی وزندهی شده زیر معیارها براساس وزن معیار‌ها که به وسیله‌ی فرآیند تحلیل سلسله مراتبی تهیه شده بود در محیط GIS Arc با یک دیگر تلفیق و نقشه پهنه‌بندی خطر زمین لغزش منطقه مورد مطالعه در پنج طبقه از بسیار پر خطر تا کم خطر تهیه شد. نهایتا با قرار دادن نقشه جاده‌های ساخته و طراحی شده بر روی نقشه پهنه‌بندی بدست آمده، مسافت هایی تحت عنوان مسافتهای با خطر زیاد و بسیار زیاد شناسایی و استخراج شد. نتایج اولویت بندی عوامل نشان داد که شیب و فاصله از آبراهه با وزن های 22/0 و 0.19 دارای بیشترین تاثیر و فاصله از گسل و فاصله از جاده با وزن‌های 096/0 و 085/0 دارای کمترین میزان اثر در وقوع زمین لغزش‌ها بوده‌اند. همچنین نتایج تحلیل جاده‌ها نشان داد از حدود 38 کیلومتر جاده طراحی شده، حدود 21 کیلومتر در کلاسه های خطر زیاد و خیلی زیاد  واقع شده‌اند و میزان 11 کیلومتر نیز در کلاسه های خطر کم و خیلی کم قرار دارند، مسافتی در حدود 6 کیلومتر از این شبکه جاده هم در کلاسه خطر متوسط قرار دارد که نشان از اهمیت مطالعات پایداری دامنه‌ها در این عرصه از جمله بررسی دانه‌بندی، میزان خمیرایی خاک و سایر ویژگی های مکانیکی آن، پیش از هرگونه عملیات ساختمانی می‌باشد.
     
نوع مطالعه: كاربردي | موضوع مقاله: بلايای طبيعی (سيل، خشکسالی و حرکت های توده ای)
دریافت: 1399/3/12 | ویرایش نهایی: 1400/2/25 | پذیرش: 1399/6/24

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به (پژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز (علمی-پژوهشی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | Journal of Watershed Management Research

Designed & Developed by : Yektaweb