دوره 12، شماره 24 - ( پاییز و زمستان 1400 1400 )                   جلد 12 شماره 24 صفحات 96-88 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Saeediyan H, moradi H R. Determination of the Most Important Soil Factors in Runoff Production in Different Land uses in Gachsaran Formation. jwmr. 2021; 12 (24) :88-96
URL: http://jwmr.sanru.ac.ir/article-1-1106-fa.html
سعیدیان حمزه، مرادی حمید رضا. تعیین مهم ترین عوامل مؤثر خاکی در تولید رواناب کاربری های مختلف سازند گچساران. پ‍‍ژوهشنامه مديريت حوزه آبخيز. 1400; 12 (24) :96-88

URL: http://jwmr.sanru.ac.ir/article-1-1106-fa.html


استادیار پژوهشی بخش تحقیقات حافظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران
چکیده:   (844 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: اکوسیستم ­های طبیعی دارای نظم و تعادل خاص خود می ­باشند مگر اینکه تحت تأثیر یک نیروی خارجی دچار بی­ نظمی گردند، که متأسفانه انسان با بهره ­برداری بی­رویه و غیر اصولی از برخی عناصر آن باعث بهم ریختگی در بسیاری از حوزه­ های آبخیز شده است. یکی از عمده ­ترین پیامدهای این نوع بهره برداری تشدید تولید رواناب می ­باشد که باعث افزایش فراوانی و بزرگی سیل و فرسایش و فقر خاک می ­شود. سازند گچساران یکی از سازندهای مهم فرسایش پذیر در ایران می ­باشد. این سازند حدود 1600 متر بستر داشته و از نظر سنگ­ شناسی مشتمل بر نمک، انیدریت، مارن­ های رنگارنگ آهک و مقداری شیل می‌باشد. بنابراین تحقیقات علمی درباره میزان رواناب و فرسایش سازند گچساران ضروری است که از اهداف اصلی پژوهش حاضر می ­باشد.
مواد و روش ­ها: در این تحقیق به منظور تعیین مهم­ترین عوامل مؤثر در تولید رواناب کاربری­ های مختلف نهشته­ های سازند گچساران، بخشی از حوزه آبخیز کوه گچ شهرستان ایذه با مساحت 1202 هکتار انتخاب گردید. این تحقیق به ­منظور تعیین رابطه بین رواناب تولیدی بوسیله باران­ساز با برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک مانند درصد شن، ماسه، رس، سیلت، اسیدیته، هدایت الکتریکی، رطوبت، کربنات کلسیم و ماده آلی در کاربری­ های مختلف سازند گچساران انجام گرفت. سپس نمونه­ برداری رواناب در شش نقطه و با سه تکرار در سازند گچساران و در شدت­ های مختلف بارش 0/75، 1 و 1/25 میلی­ متر در دقیقه در سه کاربری مرتع، منطقه مسکونی و اراضی کشاورزی به کمک دستگاه باران ساز انجام شد. به منظور بررسی عوامل مؤثر در تولید رواناب، نمونه­ برداری از خاک در لایه 20-0 سانتی­ متری نیز به همان تعداد برداشت رواناب صورت گرفت. به ­منظور انجام تحلیل­ های آماری از نرم­ افزار SPSS و  EXCELاستفاده گردید.
یافته­ ها: مهم­ترین عوامل مؤثر در تولید رواناب به کمک رگرسیون چند متغیره شناسایی شدند. نتایج نشان داد که تولید رواناب در کاربری­ های مختلف سازند گچساران در شدت­ های مختلف، دارای اختلاف معنی­ داری با هم هستند. دراین تحقیق به خوبی نشان داده شد شناخت پارامترهای خاکی در افزایش و کاهش رواناب در سازند­ گچساران بسیار حائز اهمیت می­ باشند.
نتیجه ­گیری: مدل­های رگرسیونی به دست آمده نشان دادند که در افزایش و کاهش رواناب کاربری­ های مختلف از بین عامل­ های اندازه­ گیری شده در سازند گچساران شاخص­ های مقادیر آهک و رس خاک بیشترین نقش را داشته­ اند.
 
متن کامل [PDF 1125 kb]   (46 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: فرسايش خاک و توليد رسوب
دریافت: 1399/5/28 | ویرایش نهایی: 1400/12/3 | پذیرش: 1399/9/6 | انتشار: 1400/6/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به (پژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز (علمی-پژوهشی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Journal of Watershed Management Research

Designed & Developed by : Yektaweb