دوره 12، شماره 24 - ( پاییز و زمستان 1400 1400 )                   جلد 12 شماره 24 صفحات 248-236 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Razavizadeh S, Lotfinasab Asl S, Dargahian F, Saeedifar Z. (2021). The Impact of Karkheh Dam and Meteorological Parameters on the Annual and Peak Regime and Flood Plains of Karkheh River. J Watershed Manage Res. 12(24), 236-248. doi:10.52547/jwmr.12.24.236
URL: http://jwmr.sanru.ac.ir/article-1-1127-fa.html
رضوی زاده سمانه، لطفی نسب اصل سکینه، درگاهیان فاطمه، سعیدی فر زهرا. تاثیر احداث سد کرخه و عوامل اقلیمی بر رژیم سالیانه، سیلابی و پهنه های سیل گیر رودخانه کرخه پ‍‍ژوهشنامه مديريت حوزه آبخيز 1400; 12 (24) :248-236 10.52547/jwmr.12.24.236

URL: http://jwmr.sanru.ac.ir/article-1-1127-fa.html


بخش تحقیقات بیابان، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
چکیده:   (2958 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: رودخانه کرخه به­ عنوان سومین رودخانه بزرگ ایران، همه ساله حجم آب وسیعی را به دشت خوزستان روانه می‏ کند. احداث سد مخزنی کرخه در کنار مزیت­ های متعدد، جریان رودخانه­ را در پایین­دست خود به­ طور گسترده تحت تاثیر قرار می­دهد. نادیده گرفتن اثرات سازه­ ها در حذف یا کاهش جریان­ های رودخانه­ ای و به ­ویژه ظرفیت­ های سیلابی، منجر به سرمایه‏ گذاری در زمینه کشاورزی، صنعت و شهرسازی در حاشیه‏ رودخانه­ ها، پایین دست سدها و نواحی پرخطر در برابر سیل شده است.
مواد و روش ‏ها: در مطالعه حاضر به بررسی روند تغییرات رژیم سالانه و سیلابی رودخانه­ کرخه در یک بازه زمانی حدودا 50 ساله و بررسی ارتباط این تغییرات با تاسیس سد کرخه پرداخته شد. بدین منظور از چهار آزمون آماری (Pettitt، SNHT، Buishand، von Neumann) برای بررسی همگنی داده‌های دبی حداکثر لحظه ­ای و دبی متوسط سالانه در ایستگاه هیدرومتری پای‏پل و تعیین نقاط تغییر و جهش، استفاده شد. همچنین به ­منظور تعیین نقش پارامترهای اقلیمی بر دبی رودخانه نیز، از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد.
یافته‏ ها: با توجه به آبگیری سد کرخه در سال 1380، نتایج مطالعه نشان داد که میانگین دبی­ های حداکثر لحظه ­ای، در بازه زمانی 32 ساله قبل از افتتاح سد در ایستگاه هیدرومتری پایین دست سد (ایستگاه پای­پل)، برابر با 1976 مترمکعب بر ثانیه و در 16 سال پس از آن که همزمانی با افتتاح سد کرخه نیز دارد، با کاهش چشمگیر 78 درصدی، معادل 417  مترمکعب بر ثانیه شده است. لذا با توجه به حذف پیک ­های سیلابی بلافاصله پس از احداث سد کرخه، با قاطعیت می­ توان شاهد تاثیر سد بر مهار پیک­ های سیلابی رودخانه کرخه بود. همچنین نتایج بدست آمده نشان داد که بیشترین همبستگی دبی حداکثر لحظه­ ای در سطح معنی­ داری 95 درصد، با پارامتر SPEI یا خشکسالی هواشناسی می ­باشد. پایش تصاویر ماهواره­ ای نیز نشان می ­دهد که تا قبل از آبگیری سد کرخه (1380)، پهنه های سیلابی در شرایط وقوع سیلاب، پوشیده از آب بوده و پس ازین سال با وجود رخداد سیل و گزارش دبی پیک بالا در رودخانه کرخه،
هیچ­گونه آبگیری از رودخانه کرخه در دشت­های سیلابی مشاهده نشده است.

نتیجه ‏گیری: رژیم سیلابی رودخانه کرخه در پایین‏دست سد کرخه، از سال 1376 شاهد روند کاهشی ناشی از تغییرات شاخص خشکسالی اقلیمی بوده که از سال 1380، تحت تاثیر افتتاح سد کرخه از روند ثابتی برخوردار بوده و مهار سیلاب­ ها توسط سد را نمایش می ­دهد.
 
 
متن کامل [PDF 779 kb]   (500 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: هيدرولوژی
دریافت: 1399/10/8 | ویرایش نهایی: 1400/12/4 | پذیرش: 1400/4/11 | انتشار: 1400/6/10

فهرست منابع
1. Alexandersson, H. 1986. A homogeneity test applied to precipitation data. Journal of Climatology, 6(6): 661-675. [DOI:10.1002/joc.3370060607]
2. Alipoor, H. and A. Malekian. 2020. Assessment of homogeneity and trend of precipitation thresholds based on nonparametric approaches in north-west Iran. Watershed Engineering and Management, 11(4): 917-928.
3. Amini, H., A. Esmali-Ouri, R. Mostafazadeh, M. Sharari and M. Zabihi. 2019. Hydrological drought response of regulated flow under the influence of dam reservoir in Ardabil Province. Journal of the Earth and Space Physics, 45(2): 473-486.
4. Azarang, F., A. Telvari, H. Sedghi and M.S. Bajestan. 2014. Numerical simulation of flow and sediment transport of Karkheh River before the reservoir dam construction using MIKE 11 (a case study in Iran). Advances in Environmental Biology, 979-989 pp.
5. Azarang, F., A.R. Telvari, H. Sedghi and M. Shafaie Bajestan. 2017. Large dam effects on flow regime and hydraulic parameters of river (case study: Karkheh river, downstream of reservoir dam). Journal of Water and Soil, 31(1): 11-27.
6. Bazrafshan, O., A. Salajegheh, A. Fatehi Marj, M. Mahdavi, J. Bazrafshan and S. Hejabi. 2014. Comparison of stochastic models and conceptual models in hydrological drought forecast (Case study: Karkheh river basin). Iranian Journal of Range and Waterhsed Management, 66(14): 493-508.
7. Bigham Sereshkeh, M., M. Kheirkhah Zarkesh and B. Ghermezcheshmeh. 2018. Analysis accruing of Sentinel-2 Image's classification methods based on object base and pixel base in flood area zoning of Taleghan River. Iranian Journal of Watershed Management Science & Engineering, 14(49): 1-10.
8. Bihamta, M.R. and M.A. Zare Chahouki. 2008. Principle of Statistics for the Natural Resources Science. Tehran University Press.
9. Choi, S., B. Yoon and H. Woo. 2005. Effects of dam-induced flow regime change on downstream river morphology and vegetation cover in the Hwang River, Korea. River Research and Application, 21(23): 315-325. [DOI:10.1002/rra.849]
10. Esfandiary Darabad, F., R. Mostafazadeh, R. Shahmoradi and A. Nasiri Khiavi. 2020. The effect of dam construction on flood and flow indices in south of Lake Urmia. Journal of Natural Environmental Hazards, 9(24): 1-14.
11. Eskandari Damaneh, H., GH.R. Zehtabian, H. Khosravi and A. Azareh. 2016. Investigation and analysis of temporal and spatial relationship between meteorological and hydrological drought in Tehran province. SEPEHR, 24(96): 113-120.
12. Fasahat, V., S.J. Sadatinejad, A. Honarbakhsh and H. Samadi-Boroujeni. 2014. Infuluence of storage dam construction on downstream flood reduction. Journal of Watershed Management Research, 5(10): 44-55.
13. Fathnia, A., M. Sherafatand Najafi, J. 2019. Investigating the Land use and Local Climate Changes in Gavehrod Basin Before and After Gavoshan Dam Construction. Geography and development, 17(54): 205-222.
14. Gao, P., X.M. Mu, F. Wang and R. Li. 2011. Changes in stream flow and sediment discharge and the response to human activities in the middle reaches of the Yellow River. Hydrology and Earth System Sciences, 15(1): 1-10. [DOI:10.5194/hess-15-1-2011]
15. Graf, W. 2006. Downstream hydrologic and geomorphic effects of large dams on American rivers. Geomorphology, 79: 336-360. [DOI:10.1016/j.geomorph.2006.06.022]
16. http://daminfo.wrm.ir/fa/dam
17. Kanani, R., A. Fakheri Fard, M.A. Ghorbani and Y. Dinpashon. 2021. Trend Analysis of the Streamflow in the Lighvan River Hydrometric Stations (Upstream and Downstream). Journal of Watershed Management Research, 11(22): 11-19.
18. Kavian, A., M.A. Mohammadi and A. Azmodeh. 2015. Effects of check dam construction on hydrological characteristics in Mohamadabad watershed-Sari. Journal of Applied research in Geographical Sciences, 14(35): 213-230.
19. Kuntiyawichai, K. 2014. Effectiveness of Ubol Ratana and Lam Pao Reservoirs for Flood Mitigation in the Downstream Area of the Chi River Basin Using HEC-HMS Model: 785-790. In: Bureerat S., (ED). Advanced Materials Research. Trans Tech Publications, 931 p. [DOI:10.4028/www.scientific.net/AMR.931-932.785]
20. Lee, J.E., J.H. Heo, J. Lee and N.W. Kim. 2017. Assessment of flood frequency alteration by dam construction via SWAT Simulation. Water, 9(4): 264 p. [DOI:10.3390/w9040264]
21. Magilligan, F., K. Nislowand and B.Graber. 2003. Scale-independent assessment of discharge reduction and riparian disconnectivity following flow regulation by dams. Geology, 31(7): 569-572. https://doi.org/10.1130/0091-7613(2003)031<0569:SAODRA>2.0.CO;2 [DOI:10.1130/0091-7613(2003)0312.0.CO;2]
22. McKee, T.B., N.J. Doesken and J. Kleist. 1993. The relationship of drought frequency and duration to time scales, In Proceedings of the 8th Conference on Applied Climatology, 17(22): 179-183.
23. Mei, X., P.H.A.J.M. Van Gelder, Z. Dai and Z. Tang. 2016. Impact of dams on flood occurrence of selected rivers in the United States. Frontiers of Earth Science, 11(2): 268-282. [DOI:10.1007/s11707-016-0592-1]
24. Moreno, J., S. Begueria and J.M.T. Ruiz. 2002. Influence of the Yasa reservoir of the Aragon River, Central Spanish Pyrenees. Hydrology and Earth system sciences, 6(4): 753-762. [DOI:10.5194/hess-6-753-2002]
25. Mostafazadeh, R., F. Esfandiary Darabad, L. Mohammadirad and K. Haji. 2020. Quantitative changes and statistical comparison of river flow hydrological indicators after the construction of Yamchi Dam, Ardabil, Iran. Environmental and Water Engineering, 6(2): 107-121.
26. Nourali, M. and B. Chahraman. 2016. Assessment of watershed management projects on flood hydrograph using HEC-HMS model (Case study: Goosh-Bahreh Watershed). Journal of Watershed Management Research, 7(13): 60-71. [DOI:10.18869/acadpub.jwmr.7.13.71]
27. Nurkarami, B., M.A. Sadeghi and H. VatanDust. 2016. The effect of detection dams on the river urban flood control case study (Vardavard river catchment). Engineering and Construction Management, 1(3): 16-19.
28. Rahmati, M. and M. Mirramezani. 2016. Sentinel-1 images capability in the flood zoning (Case study: Poldokhtar flood on April 2019). The 5th International Conference on Civil Engineering, Architecture & Urban Planning with Sustainable Development Approach.
29. Razavizadeh, S. 2020. Analytical monitoring of floods and feasibility of suitable areas for the construction of reservoirs for rainfalls, Research Project Report, Publications of Research Institute of Forests and Rangelands, 287 p.
30. Saberifar, R. and H. Shokri. 2019. Zoning the Risk of Flood in Birjand & Country Planning, 11(1): 159-178.
31. Salahshouri, P. and A.R. Vafaei Nezhad. 2012. Change detection of Karkheh river floodplains of the Karkheh dam reservoir using remote sensing and GIS. Journal of Applied RS & GIS Techniques in Natural Resources Science, 3(3): 85-99.
32. Salmani, H., V.B. Sheikh, A. Salman Mahiny, M. Ownegh and A. Fathabadi. 2019. Long-Term Trend Analysis of Climate and Hydrological Series using Removal of the Autocorrelation Statistical Methods in the Eastern Gorganrood Basin, Golestan Province. Journal of Watershed Management Research, 10(19): 58-72. [DOI:10.29252/jwmr.10.19.58]
33. Yakhkeshi, M., M. Meftah Halghi, A. Zahiri, M.E. Yakhkeshi and M.R. Madadi. 2014. Effect of construction of Narmaab storage dam on reduction of flood plain and flood damage at downstream lands. Journal of Irrigation and Water Engineering, 4(16): 24-37.
34. Zarrin, H., F. Sharifi and M. Vafakhah. 2011. Regional analysis of flows in the Karkheh and Karoon catchments. Iranian Journal of Water Sciences and Engineering, 1(2): 99-112.
35. Zhang, Q., V.P. Singh, P. Sun, X. Chen, Z. Zhang and J. Li. 2011. Precipitation and stream flow changes in China: changing patterns, causes and implications. Journal of Hydrology, 410(3-4): 204-216. [DOI:10.1016/j.jhydrol.2011.09.017]
36. Zohrabi, N., A. Massah Bavani, E. Goodarzi and M. Heidarnejad. 2016. Identify trend in the annual temperature and precipitation in Karkheh river basin. Journal of Wetland Ecobiology, 8(2): 5-2.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به (پژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز (علمی-پژوهشی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC BY-NC 4.0 | Journal of Watershed Management Research

Designed & Developed by : Yektaweb