پاییز و زمستان 1400                   برگشت به فهرست مقالات | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


دانشگاه تبریز
چکیده:   (57 مشاهده)
با توجه به محدودیت منابع آب، مسائل مربوط به مناقشات تخصیص آب از جمله نگرانی­های مهم برنامه ­ریزان و مصرف­ کنندگان آب است. در طول زمان تغییرات کمی و کیفی در سیستم منابع آب، تامین و توزیع آب در جهان، به­ خصوص مناطق خشک و نیمه­خشک را با چالشی فزاینده رو به­ رو کرده­ است. عدم­ قطعیت موجود در سیستم منابع آب و تغییرات آب و هوایی نیز تخصیص بهینه منابع آب مورد استفاده در بخش کشاورزی را پیچیده ­تر کرده ­است. در این مطالعه یک مدل برنامه ­ریزی تصادفی چندمرحله­ای تعاملی مبتنی بر عدم­ قطعیت (UIMSP) از طریق تلفیق روش معیار کاتااوکا و برنامه ­ریزی محدودیت شانس در یک چارچوب تصمیم­ گیری چند­مرحله ­ای برای مدیریت منابع آب کشاورزی در دوره­ های مختلف برنامه ­ریزی توسعه داده­ شده ­است. UIMSP به­ طور کامل عدم­ قطعیت­های موجود در سیستم منابع آب را به­ صورت توابع توزیع احتمال و بازه­ ای، هم در تابع هدف و هم در محدودیت­ها، در نظرگرفته و همچنین این عدم­­ قطعیت­ها را با کران­های تصادفی ­در نظر می ­گیرد. این مدل برای بهینه­ سازی منابع آب کشاورزی آبخیز مرند اعمال شده ­است. نتایج حاصل از مدل UIMSP نشان می ­دهد کمبود آب در سناریوهای مختلف به دلیل ناکافی بودن منابع آب در آبخیز مرند مشاهده می­ شود. با این حال بر اساس نتایج مدل، در دوره دوم علیرغم کاهش در مقدار آب موجود، میزان کمبود آب با افزایش کارایی آبیاری کاهش یافته است. به عنوان مثال، تحت شدت جریان متوسط مقدار کمبود آب سطحی و زیرزمینی آبخیز در دوره اول به ترتیب برابر با 6/43 درصد و 5/32 درصد می ­باشد که در دوره دوم به میزان [9/36، 5/24] درصد و [5/24، 0] درصد کاهش می ­یابد. نتایج حاصل از مدل به تصمیم ­گیرندگان کمک می ­کند تا تعاملات بالقوه بین ریسک­های مربوط به تابع هدف تصادفی و محدودیت­های موجود را بررسی کنند. علاوه­ بر­این انواع گزینه­ های تصمیم­ گیری تحت سناریوهای مختلف سیاست­های آب حاصل می ­شود که برای تصمیم­ گیرندگان برای تدوین یک سیاست مناسب تحت شرایط عدم ­قطعیت مفید هستند. همچنین نتایج نشان می­ دهد که افزایش بهره ­وری آبیاری و به روزرسانی سیستم­های آبیاری از اصلی ­ترین استراتژی­هایی هستند که می ­توانند ضمن کاهش آسیب­های زیست محیطی­، یک مزیت اقتصادی برای کشاورزان فراهم کنند.
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مديريت حوزه های آبخيز
دریافت: 1399/11/29 | ویرایش نهایی: 1400/6/21 | پذیرش: 1400/2/25 | انتشار: 1400/6/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به (پژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز (علمی-پژوهشی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | Journal of Watershed Management Research

Designed & Developed by : Yektaweb