دوره 13، شماره 25 - ( بهار و تابستان 1401 1401 )                   جلد 13 شماره 25 صفحات 178-168 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Jokar Sarhangi E, Amozad Mahdiraji J. The Role of Geological Formations and Topography in Development of Forms of Water Erosion in Golidagh Watershed, Golestan Province. jwmr. 2022; 13 (25) :168-178
URL: http://jwmr.sanru.ac.ir/article-1-1163-fa.html
جوکار سرهنگی عیسی، عموزادمهدیرجی جواد. نقش سازندهای زمین‌شناسی و توپوگرافی در توسعه اشکال فرسایش آبی حوزه آبخیز گلیداغ، استان گلستان. پ‍‍ژوهشنامه مديريت حوزه آبخيز. 1401; 13 (25) :178-168

URL: http://jwmr.sanru.ac.ir/article-1-1163-fa.html


دانشگاه مازندران
چکیده:   (103 مشاهده)
 مقدمه و هدف: اشکال مختلف فرسایش آبی در بیش‌تر مناطق ایران مشاهده می‌شود و هر یک از آن‌ها نقش و سهم خاصی در تولید رسوب بر عهده دارد. این پژوهش با هدف بررسی اثر ویژگی‌های زمین‌شناسی و توپوگرافی در پیدایش اشکال مهم فرسایش آبی در حوزه آبخیز گلیداغ واقع در استان گلستان انجام شده است.
مواد و روش‌ها: ابتدا با استفاده از تصاویر گوگل‌ارث، عکس‌های هوایی، نقشه‌ها و بازدیدهای میدانی، اشکال فرسایشی و خصوصیات آن‌ها در منطقه مشخص شد. جنس زمین، ارتفاع، شیب و جهت دامنه در منطقه به‌عنوان متغیرهای مستقل و هر یک از اشکال فرسایش آبی شامل فرسایش سطحی، شیاری، آبکندی و بدلند به‌عنوان متغیرهای وابسته در نظر گرفته شدند. آنگاه لایه‌های اطلاعاتی متغیرهای مستقل  با لایه اشکال فرسایش در محیط ArcGIS همپوشانی شدند و رابطه بین آن‌ها از طریق توزیع آماری کای‌دو (ϰ2 ) به کمک نرم‌افزار SPSS به دست آمد.
یافته‌ها: تحلیل همپوشانی نقشه‌ها بیانگر آن است که اشکال پیشرفته فرسایش آبی شامل فرسایش آبکندی و بدلند در سازند لس و ارتفاعات کم‌تر از 800 متر غالب بوده و از مقدار مورد انتظار، گسترش بیش‌تری دارند. هم‌چنین مساحت این اشکال فرسایش در طبقه شیب 10-0 درصد کمتر است و از شیب 10 درصد به بالا مساحت آنها افزایش می ­یابد. بررسی اشکال فرسایش در ارتباط با جهت دامنه بیانگر آن است که فرسایش آبکندی و بدلند در دامنه‌های جنوب غربی و غربی غلبه داشته و از مقدار مورد انتظار بیش‌تر توسعه پیدا کردند؛ در حالی‌که، در دامنه‌های شمالی، شمال شرقی و شمال غربی سطح فاقد فرسایش گسترش دارد. ارتباط بین متغیرهای موردمطالعه با اشکال مختلف فرسایش در منطقه با استفاده از آزمون کای‌دو نشان داد که بین متغیرهای مورد مطالعه و اشکال فرسایش آبی ارتباط مشخص و معنی‌دار در سطح 0/01 وجود دارد. شدت رابطه بر اساس ضریب توافق محاسبه شد که بیانگر نقش و اهمیت بیش‌تر ارتفاع (0/631) و سازندهای زمین‌شناسی (0/461) در منطقه است.
نتیجه‌گیری: به وجود آمدن اشکال فرسایش در منطقه مورد بررسی بیش‌تر وابسته به متغیرهای ارتفاع و سازندهای زمین‌شناسی هستند و از این متغیرها می‌توان در انتخاب روش‌ها و راهکارهای اجرایی مناسب برای مدیریت اشکال فرسایش و کنترل شدت آنها استفاده نمود. 
متن کامل [PDF 2043 kb]   (9 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: ژئومورفولوژی و زمين شناسی
دریافت: 1400/5/26 | ویرایش نهایی: 1401/4/8 | پذیرش: 1400/9/28 | انتشار: 1401/4/8

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به (پژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز (علمی-پژوهشی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Journal of Watershed Management Research

Designed & Developed by : Yektaweb