دوره 12، شماره 24 - ( پاییز و زمستان 1400 1400 )                   جلد 12 شماره 24 صفحات 27-13 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Tavakoli M, Fathizad H, Hamidian M. Preparing Strategic Plan for Integrated Watershed Management using SWOT and QSPM (Case study: Meymeh watershed, Ilam province). jwmr. 2021; 12 (24) :13-27
URL: http://jwmr.sanru.ac.ir/article-1-1094-fa.html
توکلی محسن، فتحی زاد حسن، حمیدیان محمود. تهیه سند راهبردی مدیریت جامع حوزه آبخیز با استفاده از مدل SWOT و QSPM (مطالعه موردی: حوزه آبخیز میمه، استان ایلام). پ‍‍ژوهشنامه مديريت حوزه آبخيز. 1400; 12 (24) :27-13

URL: http://jwmr.sanru.ac.ir/article-1-1094-fa.html


دانشگاه ایلام، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی
چکیده:   (788 مشاهده)
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: فرآیند مدیریت استراتژیک شامل تعیین اهداف، شناسایی نقاط قوت و ضعف (عوامل درونی)، شناسایی فرصت‌ها و تهدید‌ها (عوامل بیرونی)، تعیین اهداف بلند مدت و تعیین استراتژی‌های گوناگون، محاسبه و ارزیابی عملکرد می ­باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی کارایی مدل SWOT در تهیه سند راهبردی مدیریت جامع حوزه آبخیز میمه در استان ایلام می ­باشد.
مواد و روش­ ها: تحقیق حاضر در سه زیرحوزه از حوزه آبخیز میمه انجام شده است. این حوزه به عنوان حوزه آبخیز پایلوت استان ایلام همزمان با سایر نقاط کشور در طرح مدیریت جامع حوزه ­های آبخیز کشور ثبت شده است که با مساحت 20584 هکتار در استان ایلام و در شهرستان دهلران واقع شده است. برای جمع­ آوری اطلاعات و داده­ های مورد نیاز از بررسی ­های اسنادی، کتابخانه­ ای و مطالعات میدانی استفاده و با توجه به اطلاعات بدست آمده و چندین مصاحبه اکتشافی با متخصصین و کارشناسان مربوطه نقاط ضعف، قوت، فرصت­ها و تهدیدهای مربوط به حوزه مورد مطالعه مشخص گردید و در مجموع 22 نقطه قوت و فرصت به عنوان مزیت­ ها و 25 نقطه ضعف و تهدید به عنوان محدودیت­ های پیش­روی حوزه آبخیز میمه شناسایی گردید و این 47 عامل برای تحلیل داده­ ها و تدوین استراتژی­ های بهینه و با استفاده از مدل SWOT، در معرض رأی و قضاوت 30 نفر، متشکل از متخصصین و خبرگان دانشگاهی، کارشناسان و مدیران مربوطه و مردم محلی قرار گرفت، سپس برای وزن‌دهی و امتیاز­­گذاری عوامل، از روش تحلیل سلسله مراتبی AHP استفاده و در مرحله بعد امتیاز وزنی هر معیار محاسبه شد. در نهایت با استفاده از مدل SWOT به ارائه راهبردهای استراتژیک حوزه آبخیز میمه پرداخته و برای اولویت­­ بندی استراتژی­ ها از ماتریس برنامه ­­ریزی کمی QSPM استفاده شده است.
یافته­ ها: نتایج نشان داد که در گروه نقاط قوت، گزینه "وجود رودخانه‌های پرآب و دائمی" با امتیاز وزنی 0/364 به عنوان مهم­ترین نقطه قوت و گزینه "نداشتن الگوی کاشت مناسب، نداشتن آمایش کشاورزی و منابع طبیعی در مقیاس‌های کاربردی" با امتیاز وزنی 0/312 به عنوان مهمترین نقطه ضعف حوزه شناسایی شدند. در گروه فرصت­ ها، گزینه "مشارکت دادن جامعه محلی در اجرای پروژه­ های منابع طبیعی" با امتیاز وزنی 0/351 به عنوان مهم­ترین فرصت و همچنین گزینه "پیامدهای منفی تغییر اقلیم با توجه به اثرپذیری قطعی منابع طبیعی استان" با امتیاز وزنی 0/507 به عنوان مهم­ترین تهدید حوزه آبخیز میمه مشخص شده است.
نتیجه ­گیری: نتایج حاصل از تشکیل ماتریس­ های IFE و EFE و وزن استراتژی­ ها نشان داد که برنامه ­ریزی­ های آینده ­نگر منطقه بایستی فرصت­ های منطقه را در راستای توسعه قوت­ ها و غلبه بر ضعف­ ها، همواره مد نظر قرار گیرند.
 
 
متن کامل [PDF 2786 kb]   (70 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: مديريت حوزه های آبخيز
دریافت: 1399/3/18 | ویرایش نهایی: 1400/12/4 | پذیرش: 1399/10/16 | انتشار: 1400/6/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به (پژوهشنامه مدیریت حوزه آبخیز (علمی-پژوهشی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Journal of Watershed Management Research

Designed & Developed by : Yektaweb